Quấy rối tình dục tại nơi làm việc: Làm gì để phá bỏ tình trạng im lặng ?

(PLO) - Trong bài báo “Quấy rối tình dục tại nơi làm việc – Sửa luật để bảo vệ cả nam và nữ” trong số báo PLVN ra ngày 22/10 có đề cập đến một trong những giải pháp được đề xuất để phòng chống quấy rối tình dục (QRTD) tại nơi làm việc, đó là khi tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp xảy ra QRTD thì người lao động (là nạn nhân của QRTD) chỉ có nghĩa vụ thông tin rằng đã có hành vi QRTD, còn người sử dụng lao động có nghĩa vụ chứng minh sự tồn tại cũng như tính chất của hành vi ấy, để từ đó có căn cứ xử lý.
Quấy rối tình dục tại nơi làm việc: Làm gì để phá bỏ tình trạng im lặng ? Người lao động và người sử dụng lao động cùng phải có trách nhiệm đối phó với nạn QRTD tại nơi làm việc (ảnh minh họa)

Tuy nhiên, trong bối cảnh ở Việt Nam hiện nay khi mà QRTD vẫn là vấn đề có nhiều “kiêng dè” khi nói đến; hành vi QRTD chưa được cụ thể hóa; và Bộ luật Lao động đang được sửa đổi thì giải pháp nói trên vẫn gợi lên rất nhiều băn khoăn.

Để phần nào giải đáp, phóng viên đã có cuộc trao đổi với TS. Dương Thị Thanh Mai – một trong những chuyên gia thuộc Nhóm chuyên gia đánh giá tác động giới (Nhóm GIA) – nhóm tác giả của “Báo cáo đánh giá tác động giới của chính sách trong đề nghị xây dựng Bộ luật Lao động sửa đổi” vừa được trình bày hội thảo “Tham vấn thúc đẩy bình đẳng giới trong sửa đổi Bộ luật Lao động” do Bộ LĐTB&XH tổ chức mới đây.

Bộ quy tắc “bất lực” vì thiếu chế tài thực hiện

Trong cuộc trao đổi, TS. Dương Thị Thanh Mai đề cập đến “Báo cáo phòng chống QRTD tại nơi làm việc – đánh giá hệ thống pháp luật và thực tiễn thi hành các quy định này trong các nhà máy dệt may tại Việt Nam” (Báo cáo) của Tổ chức CARE. Theo đó, Báo cáo đưa ra nhận định, ở cấp độ doanh nghiệp có sự phân hóa trong việc áp dụng quy định về phòng chống QRTD.

Có 3 nhóm doanh nghiệp bao gồm: Nhóm 1 là một số doanh nghiệp có vốn nước ngoài trực thuộc các công ty đa quốc gia, các doanh nghiệp sản xuất hoặc gia công hàng xuất khẩu và các khách sạn cao cấp; Nhóm 2 là một số doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là các doanh nghiệp sản xuất trong khu công nghiệp; Nhóm 3 là các doanh nghiệp còn lại.

Các doanh nghiệp tại Nhóm 1 thường hoặc có sổ tay lao động (handbook) phổ biến cho người lao động hoặc đưa thẳng các quy định chi tiết về phòng chống QRTD vào nội quy lao động, văn bản có tính ràng buộc với cả người sử dụng lao động và người lao động. Doanh nghiệp tại Nhóm 2 cũng đưa các quy định phòng chống QRTD vào nội quy lao động.

Tuy nhiên, các quy định này thường được đưa vào “cho có”, tức là họ chỉ đơn thuần sao chép nguyên văn một số quy định của BLLĐ mà không đưa ra bất cứ quy định chi tiết thêm nào và điều này có nghĩa là các quy định về phòng chống QRTD không thể triển khai được trên thực tế.

Doanh nghiệp tại Nhóm 3 hoặc không có nội quy lao động (thường là các doanh nghiệp trong nước) hoặc có nội quy lao động nhưng không đưa các nội dung về phòng chống QRTD vào.

Theo Báo cáo, Bộ Quy tắc về QRTD tại nơi làm việc do Bộ LĐTB&XH, Tổng LĐLĐVN và VCCI phối hợp soạn thảo đã quy định tương đối đầy đủ các nội dung và vấn đề liên quan đến phòng chống QRTD theo chuẩn mực quốc tế chung để người sử dụng lao động có thể áp dụng tại nơi làm việc. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là Bộ Quy tắc đã phát huy được tác dụng. 

Một luật sư nói chưa thấy một doanh nghiệp nào dẫn chiếu hoặc áp dụng Bộ Quy tắc trong suốt thời gian hành nghề của mình. Còn cán bộ của một hiệp hội đại diện cho doanh nhân nữ cho biết một số doanh nghiệp chỉ dùng Bộ Quy tắc để phổ biến cho người lao động biết mà không đồng nghĩa với việc triển khai cụ thể các quy định này trong quan hệ lao động với người lao động. 

Có nhiều lý do giải thích cho thực tiễn trên như: Bộ Quy tắc chỉ mang tính chất khuyến khích mà không phải là văn bản quy phạm pháp luật có giá trị ràng buộc áp dụng để doanh nghiệp bắt buộc phải áp dụng; Bộ Quy tắc còn một số quy định chung chung, nếu không muốn nói là không rõ ràng, dẫn đến khó áp dụng trên thực tế; một lý do ngoài lề nhưng cũng quan trọng khác là không dễ dàng để doanh nghiệp tiếp cận hoặc có được toàn văn Bộ Quy tắc...

Cần phá bỏ tình trạng “song song cùng im lặng”

Có thể thấy, QRTD tại nơi làm việc không xa lạ trong cuộc sống hiện đại. Cả phụ nữ lẫn nam giới đều có thể là nạn nhân dù trên thực tế phần lớn người bị quấy rối là phụ nữ. Theo TS. Dương Thị Thanh Mai, QRTD thường xảy ra ở 3 nhóm quan hệ trong cơ quan, doanh nghiệp: Nhóm không có quan hệ lao động tức là giữa đồng nghiệp và đồng nghiệp; Nhóm có một phần sự ủy nhiệm của người sử dụng lao động tức là giữa đốc công, tổ trưởng... với người lao động; Nhóm có quan hệ lao động tức là giữa người sử dụng lao động và người lao động. 

Nhưng dù ở nhóm nào thì khi đối mặt với QRTD, rất nhiều nạn nhân (phần lớn là phụ nữ), thay vì có biện pháp phòng vệ bản thân, sẽ chọn giải pháp im lặng, ít nhất là để bảo vệ công việc đang có, hoặc, khi không còn chịu đựng được nữa thì chấp nhận lặng lẽ bỏ việc.

Họ không nhận thức được đó là QRTD, sợ nói ra, sợ lên án người QRTD vì định kiến xã hội, vì lo chính mình bị đổ lỗi, vì sợ mất việc khi mà trong nhiều trường hợp, thủ phạm QRTD là nhân viên cao cấp hơn, hoặc thậm chí là chủ doanh nghiệp.

Như vậy có thể thấy cách ứng xử thường thấy nhất hiện nay vẫn là “song song cùng im lặng”. Người lao động/nạn nhân im lặng bởi sợ hãi, sợ mang tiếng, sợ mất việc; người sử dụng lao động thì im lặng vì họ có thể là thủ phạm, nếu không cũng im lặng vì để tránh mang tiếng môi trường làm việc không an toàn, tránh gây thiệt hại về uy tín, nhân lực và tài chính cho doanh nghiệp. 

Nếu như vậy, một trong những giải pháp được Nhóm GIA đề xuất để phòng chống QRTD tại nơi làm việc, đó là khi tại cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp xảy ra QRTD thì người lao động chỉ có nghĩa vụ thông tin rằng đã có hành vi QRTD, còn người sử dụng lao động có nghĩa vụ chứng minh sự tồn tại cũng như tính chất của hành vi ấy để từ đó có căn cứ xử lý thì giải pháp đó sẽ được hiểu như thế nào, thực thi ra sao?

TS. Dương Thị Thanh Mai cho rằng, pháp luật hiện hành quy định người lao động khi bị QRTD tại nơi làm việc có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, như vậy là họ bị thiệt kép: vừa bị quấy rối, vừa mất việc làm. Mặt khác, về nghĩa vụ chứng minh và thu thập chứng cứ thì trong pháp luật hình sự, hành chính và dân sự quy định khác nhau.  

Trong khi đó, trong quan hệ lao động, người sử dụng lao động nắm quyền sinh quyền sát, còn người lao động luôn luôn yếu thế trước người sử dụng lao động. Do đó, người lao động khó có thể thực hiện được việc chứng minh, thu thập chứng cứ nếu có hành vi QRTD xảy ra trong cơ quan, doanh nghiệp. Bằng chứng ở là Việt Nam chưa ghi nhận một bản án nào về QRTD tại nơi làm việc được xét xử, hiện tại tại TP HCM có một vụ án đang xem xét nhưng vẫn rất vướng mắc về mặt chứng cứ.

Bộ luật Lao động cũng đang được sửa đổi theo tinh thần chống phân biệt đối xử về giới tính, tình trạng khuyết tật, tuổi tác và đưa ra những hành vi bị nghiêm cấm liên quan đến việc phân biệt đối xử. Và cũng theo tinh thần này, khi có sự phân biệt đối xử xảy ra trong doanh nghiệp thì người lao động chỉ có nghĩa vụ thông báo là có sự việc, còn người sử dụng lao động có trách nhiệm phải chứng minh là có hay không.

Từ những lý do trên, Nhóm GIA đưa ra nhận định, nạn nhân của nạn phân biệt đối xử trong quan hệ lao động nói chung và nạn nhân QRTD tại nơi làm việc nói riêng là nhóm yếu thế vì những rào cản như đã nói trên và họ không thể thực hiện được việc chứng minh thu thập chứng cứ, mà chỉ có thể thông tin thông báo rằng đã có hành vi QRTD, còn người sử dụng lao động phải có nghĩa vụ chứng minh sự tồn tại cũng như tính chất của hành vi ấy, để từ đó có căn cứ xử lý. 

“Tuy nhiên, để ràng buộc người sử dụng lao động buộc phải thực hiện nghĩa vụ này thì phải có sự đồng bộ từ nhiều văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến nghĩa vụ chứng minh, thu thập chứng cứ và có sự phối hợp với các cơ quan chức năng khác nhau và đây là một lộ trình dài”, theo TS. Dương Thị Thanh Mai.  

Im lặng không có nghĩa là không có nạn nhân nào bị QRTD

Theo Báo cáo của Tổ chức CARE hiện nay trên thế giới có rất nhiều thống kê số lượng nạn nhân nữ bị QRTD tại nơi làm việc, như 52% tại Anh quốc, hơn 50% tại Hoa Kỳ, 80% tại Trung Quốc - công xưởng của thế giới hay xấp xỉ 78% tại Việt Nam.

Trong lĩnh vực dệt may, các vụ việc QRTD hầu như không được báo cáo chính thức. Điều này không có nghĩa là không có một nạn nhân nào bị QRTD mà ngược lại các nạn nhân đều im lặng vì lo sợ các hậu quả không mong muốn nếu nói ra chuyện đó. Như vậy, số nạn nhân bị QRTD nhưng im lặng có thể lớn tới mức nào?

Hồng Minh
Loading...

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Loading...
Phát triển FLCHomes: bước đi chiến lược của Tập đoàn FLC trong lĩnh vực BĐS

Phát triển FLCHomes: bước đi chiến lược của Tập đoàn FLC trong lĩnh vực BĐS

(PLVN) -“Trên nền tảng kế thừa những giá trị cốt lõi sẵn có từ gần hai thập kỷ nay, Tập đoàn FLC đã quyết định phát triển thương hiệu FLCHomes với mục tiêu trở thành một thương hiệu chuyên nghiệp hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực đầu tư và phát triển bất động sản”, bà Hương Trần Kiều Dung, Phó Chủ tịch -  TGĐ Tập đoàn FLC kiêm Chủ tịch HĐQT FLCHomes phát biểu tại sự kiện “FLCHomes - Kế thừa giá trị - Tiếp bước thành công” diễn ra tối 17/07/2019 tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế FLC Hạ Long (TP.Hạ Long, Quảng Ninh). 

Ngư trường gặp khó khi nhiều tàu cá Kiên Giang bám bờ, không ra khơi

Ngư trường gặp khó khi nhiều tàu cá Kiên Giang bám bờ, không ra khơi
(PLVN) - Tình trạng nhiều tàu cá công suất lớn, đủ điều kiện đánh bắt xa bờ, chiếm gần một nửa tổng số phương tiện khai thác đánh bắt thủy sản của tỉnh Kiên Giang, không ra khơi đánh bắt đang ảnh hưởng bất lợi đến nghề khai thác thủy sản của địa phương này.

Mỹ - Hàn xúc tiến tập trận chung bất chấp cảnh báo từ Triều Tiên

Mỹ - Hàn xúc tiến tập trận chung bất chấp cảnh báo từ Triều Tiên
(PLVN) - Ông Choi Jong-kun - Thư ký của Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in về vấn đề hòa bình - cho biết, một cuộc tập trận quân sự chung của Mỹ và Hàn sẽ diễn ra như dự kiến vào tháng tới, bất chấp cáo buộc của Triều Tiên rằng việc tiến hành cuộc tập trận này sẽ vi phạm thỏa thuận giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un.

Tin sốc về cuộc hôn nhân của cựu vương Malaysia cưới vợ hoa hậu

Tin sốc về cuộc hôn nhân của cựu vương Malaysia cưới vợ hoa hậu
(PLVN) - Quốc vương Muhammad V của Malaysia – người thoái vị đầu năm nay- đã ly dị Hoa hậu Moscow 2015 Rihana Oxana Gorbatenko – theo thủ tục ly hôn của người Hồi giáo, hãng tin CNA dẫn lời luật sư của cựu vương xác nhận ngày 20/7. Con trai của cô Rihana dường như chưa được thừa nhận.

Chuyên gia Nga tiết lộ sức mạnh 'sát thủ bầu trời' Su-35

Chuyên gia Nga tiết lộ sức mạnh 'sát thủ bầu trời' Su-35
(PLVN) - Máy bay chiến đấu Su-35 của Nga có thể cạnh tranh với các máy bay thế hệ thứ 5 như F-22 và F-35 của phương Tây ở hầu hết mọi mặt, thậm chí còn vượt trội hơn so với đối thủ nước ngoài nhờ khả năng cơ động, ông Alexander Mikhailov - người đứng đầu Cục Phân tích Chính trị-Quân sự Nga – khẳng định.

Dự án đường trục chính 27m tại Pác Nặm -Bắc Kạn: Cần phải thu hồi Quyết định trái quy định của UBND huyện Pác Nặm

Dự án đường trục chính 27m tại Pác Nặm -Bắc Kạn: Cần phải thu hồi Quyết định trái quy định của UBND huyện Pác Nặm
(PLVN) - Ngày 14/7/2019 Báo PLVN đã đăng tải bài viết: “Dự án đường trục chính 27m tại Pác Nặm - Bắc Kạn: Vì sao người dân bức xúc?” nêu rõ những thắc mắc, băn khoăn của người dân nơi đây như: thu hồi đất vượt chỉ giới, giao đất trái quy định, sai đối tượng, vượt hạn mức… của chính quyền Pác Nặm. 

Khi người trẻ chạm tay vào chứng tích chiến tranh

Khi người trẻ chạm tay vào chứng tích chiến tranh
(PLVN) - Những chuyến tham quan đi tìm hiểu thực tế tại các di tích lịch sử, tận mắt chứng kiến di tích chiến tranh, những di vật của các anh hùng liệt sĩ để lại được xem là có ý nghĩa và hiệu quả thiết thực hơn hết đối với học sinh, sinh viên ngày nay. Từ đó, những người trẻ thấu hiểu hơn về lịch sử đấu tranh kiên cường, đầy vẻ vang của các thế hệ cha ông đi trước. 
Ca sỹ Thái Thùy Linh: 'Thiện nguyện đối với tôi là sự cứu rỗi'

Ca sỹ Thái Thùy Linh: 'Thiện nguyện đối với tôi là sự cứu rỗi'

(PLVN) - Thái Thùy Linh là cái tên được nhiều người biết tới kể từ sau cuộc thi “Sao Mai - điểm hẹn” năm 2004. Người hâm mộ yêu mến Thái Thùy Linh không chỉ bởi  giọng hát, phong cách biểu diễn cá tính mà còn bởi tấm lòng thiện nguyện của cô đối với những mảnh đời khốn khó trong cuộc sống.  

Xôn xao quanh chuyện cái lu: Lên mạng để vui, hay gây chiến?

Xôn xao quanh chuyện cái lu: Lên mạng để vui, hay gây chiến?
(PLVN) - Những ngày gần đây, dư luận cả nước xôn xao trước đề xuất trang bị lu cho người dân để chống ngập của đại biểu HĐND TP HCM Phan Thị Hồng Xuân (Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Đông Nam Á, Phó chủ tịch kiêm tổng thư ký Hội Dân tộc học - nhân học TP HCM). Dường như, những cuộc thóa mạ triền miên không bao giờ dứt, từ “miếng mồi” này tới “miếng mồi” khác…

Điều chưa biết về nữ thủ khoa khối C toàn quốc

Điều chưa biết về nữ thủ khoa khối C toàn quốc
(PLVN) - Được cô giáo truyền cảm hứng, Hoàng Thị Thái Bảo ấp ủ giấc mơ trở thành giáo viên văn nên quyết định chuyển từ khối D1 sang khối C. Chuyển khối muộn so với các bạn nhưng nhờ bí quyết riêng của mình, nữ sinh xứ Nghệ đã làm nên kỳ tích trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2019 khi đã trở thành thủ khoa khối C toàn quốc.

Tổng thống Donald Trump dưới góc nhìn tâm lý học

Tổng thống Donald Trump dưới góc nhìn tâm lý học
(PLVN) - Cuốn sách tập hợp các bài viết của các bác sĩ tâm lý và chuyên gia tâm thần học, trong đó phân tích tình trạng sức khỏe tâm thần của tổng thống Mỹ đương nhiệm Donald Trump và cảnh báo những nguy hiểm có thể kéo theo từ tình trạng đó.

[Truyện ngắn] Người trở về

[Truyện ngắn] Người trở về
Cỡ hai mươi năm ông mới về thành phố. Phố xá mênh mang đã đổi thay nhiều. Chỉ những di tích thì dường như vẫn còn vẹn nguyên. Cả kỷ niệm đã được đặt tên, cùng với con phố, như vừa mới diễn ra hôm qua. Như gió hồ Bạch Đằng nồng nàn chở theo cả ước vọng.
Bồi đắp tâm hồn để những người viết trẻ không sống vô ơn!

Bồi đắp tâm hồn để những người viết trẻ không sống vô ơn!

(PLVN) - Chẳng ở nơi đâu mà đau thương, mất mát hiện hữu mồn một như ở xứ sở này. Một đất nước mà xã nào cũng có nghĩa trang liệt sỹ. Còn ở những nơi chiến trận, bom đạn quân thù ác liệt trút xuống thì mỗi ngọn cỏ, nhành hoa mọc lên cũng đều thấm từ máu của những người nằm xuống. Như Đồng Lộc, Truông Bồn, Khe Sanh, Đường 9 Nam Lào, Quảng Trị…và những địa danh khác dọc con đường Trường Sơn huyền thoại. Bao chàng trai, cô gái tuổi đôi mươi xả thân cho Tổ quốc mãi mãi không về. 

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%