Ngày xuân đi chùa, nhận diện Phật thế nào để 'lễ cho ứng'?

(PLVN) - Ngày rằm, mồng một đi lễ chùa đều đặn, nhưng nhiều người không hề biết mình đang chắp tay lễ ai, lễ chư Phật, Bồ tát nào. Và từ đó một mối băn khoăn đặt ra rằng lời liệu lời cầu xin ấy có được toại nguyện? Thiết nghĩ trang bị được đôi chút hiểu biết cũng là tốt để xin cho đúng, cầu cho trúng vì chư Phật nào cũng từ bi, hỷ xả, cứu độ chúng sinh nhưng mỗi chư Phật khi đắc đạo có sở nguyện khác nhau nên thiện nam tín nữ phải phân biệt được tượng thờ các chư Phật để lời cầu xin được chư Phật chứng giám.
Ngày xuân đi chùa, nhận diện Phật thế nào để 'lễ cho ứng'? Tượng Đức phật Thích Ca Mâu Ni ở chùa Bái Đính

Theo Hòa thượng Kim Cương Tử, hiện nay nhiều Phật tử khi bước chân vào trong chùa, nhìn thấy nhiều pho tượng được bài đặt ở nhiều nơi nhưng lại không phân biệt được pho tượng nào thờ vị nào. Thông thường một ngôi chùa, nhất là những ngôi chùa ở phía Bắc thường có bốn khu vực: Chính điện, Thiền đường, Nhà hành lang, Nhà tổ hoặc nhà trai.

Tại Chính điện, trong hệ thống tượng lớp cao nhất được gọi là Tam Thế Phật, bao gồm ba pho tượng ngồi ngang nhau ở nơi cao nhất trên bàn thờ, đại diện cho chủ Phật trong ba thời gian quá khứ, hiện tại và tương lai. Lớp thứ hai là tượng Văn Thù Sư Lợi - Phật Thích Ca - Phổ Hiền Bồ Tát. Lớp thứ ba là tượng Quán Âm Nam Hải - Chuẩn Đề - Thế Chí Bồ Tát. Lớp thứ tư là tượng Quán Thế Âm Thị Kính - Phật Di Lặc - Quan Âm Diệu Thiện.

Hai bên ở Bái đường đặt tượng hai vị Hộ pháp, có ý nghĩa khuyến thiện và trừng ác để hộ trì Phật pháp. Một bên tượng thổ địa và một bên tượng Thánh tăng dựa trên  điển tích Trưởng giả Cấp cô độc, một nhân vật thời Thích Ca tại thế, đã mua một khu vườn cây xây tịnh xá, ngôi chùa rất to lớn đầu tiên trên thế giới, thỉnh Phật Thích Ca về thuyết pháp. Sau này ông được coi là người bảo vệ tài sản của nhà chùa. Vì vậy người ta gọi là Đức ông hay Đức chúa Già Lam Chầu Tể (thờ gian bên).

Theo tác giả Đặng Xuân Xuyên trong cuốn sách “Vào chùa lễ Phật những điều cần biết” thì có không ít Phật tử đang thành tâm hành lễ dâng hương lại không biết mình đang đứng vái lạy, cầu xin trước chư Phật (Phật và Bồ Tát) nào?.

Và lời cầu xin ấy có đúng sở nguyện của chư Phật đó khi đắc đạo, để lời cầu xin ấy được toại nguyện? Tất nhiên, chư Phật nào cũng từ bi, hỷ xả, cứu độ chúng sinh nhưng mỗi chư Phật khi đắc đạo có sở nguyện khác nhau nên thiện nam tín nữ phải phân biệt được tượng thờ các chư Phật để lời cầu xin được chư Phật chứng giám.

Để giúp các Phật tử, tác giả Đặng Xuân Xuyên đã chỉ cách nhận biết rõ về từng chư Phật. Theo đó, tượng thờ Phật Thích Ca mặt tròn, đỉnh đầu có gò thịt nổi cao, cằm vuông vức, nơi ấn đường (chỗ đầu hai lông mày giao nhau) có nốt ruồi đỏ. Tai dày, tròn, đầy đặn, thành quách phân minh, sắc trắng hơn mặt.

Hai tay dài và dày. Ngực có chữ vạn, mình vàng, sắc hoàng kim. Cũng tùy theo bố trí thờ cúng của mỗi chùa mà tượng Phật Thích Ca có các tư thế đứng, ngồi khác nhau. Tuy nhiên, tượng Phật Thích Ca thường được tạc theo thế ngự trên đài sen, hai tay để ấn tam muội, đôi mắt khép lại ba phần tư.

Tượng Phật Di Lặc thường được an vị ngay ở cửa ra vào, hiếm khi được thờ ở chính điện. Khi thờ ở Tam Thế Phật thì tượng Phật Di Lặc giống tượng Phật Thích Ca nhưng khi thờ riêng, thường là ở ngay chỗ cửa ra vào thì tượng Phật Di Lặc được tạc theo tư thế ngồi ngả lưng ra đằng sau, nhành miệng ra cười ngặt nghẽo, hớn hở như khoe cái bụng phệ, béo tròn, vô lo vô nghĩ của mình, mà cũng giống như niềm hân hoan chào đón khách thập phương và hoan hỉ ban niềm tin cho du khách.

Phật A Di Đà là hiện thân đời sống vĩnh cửu và trí tuệ hào quang nên có hai danh hiệu: Vô lượng thọ Phật (đời sống của Phật dài vô lượng, vô biên) và Vô lượng quang Phật (hào quang của Đức Phật chiếu tới các cõi thập phương).

Thiện nam tín nữ phải phân biệt được tượng thờ các chư Phật để lời cầu xin được chư Phật chứng giám

Theo lời Phật Thích Ca trong kinh A Di Đà thì cõi Phật ở phương Tây cách xa Trái Đất hàng vạn ức dặm. Cõi Phật có tên Cực Lạc quốc (Sukhavati), là nơi có đời sống hạnh phúc, an lạc. Chúng sinh nào muốn được về cõi Cực Lạc thì phải thành tâm tu trì, tin đức Phật A Di Đà.

Tượng Phật A Di Đà thường có những nét đặc trưng: Đầu có các cụm tóc xoắn ốc, mắt nhìn xuống, miệng thoáng nụ cười cảm thông cứu độ, mình mặc áo cà sa, ngực có chữ vạn ở khoảng trống của áo cà sa, ngồi hoặc đứng trên toà sen.

Đức Phật nói về thần lực của Quan Âm trong kinh Phổ Môn rằng: Nếu một ngàn chỗ có tâm thành cầu nguyện Đức Quan Âm thì đồng một lúc đó có một ngàn Bồ tát Quan Âm liền ứng hiện, Ngài sẽ hiện thân hình tương ứng với nhu cầu của con người như hiện thân Tỳ kheo, hiện thân cư sĩ, hiện thân ngoại đạo...

Tượng thờ Phật Phật Bà Quán Thế Âm tại các ngôi chùa Việt Nam thường là hiện thân hình dáng của người phụ nữ quý phái, nhân hậu, dịu dàng, đứng trên đài hoa sen tay trái cầm bình thanh tịnh, tay phải cầm cành dương liễu để phổ độ chung sinh. Cũng có một số chùa lại thờ theo lối Di Đà Tam Tông: Đức Phật Di Đà ở giữa, bên tả là Quan Thế Âm Bồ Tát, bên hữu là Đại Thế Chí Bồ Tát.

Văn thù Sư Lợi là vị Bồ Tát tượng trưng cho kinh nghiệm giác ngộ, đạt được bằng phương tiện tri thức, là một trong những vị Bồ Tát quan trọng của Phật giáo. Theo truyền thuyết Phật giáo Trung Quốc, Văn Thù Bồ Tát được Phật Thích Ca đích thân giao phó việc truyền bá Phật pháp và Ngũ Đài sơn chính là nơi Bồ Tát thuyết pháp.

Vì vậy, Ngũ Đài sơn cũng được xem là trụ xứ của Văn Thù Bồ Tát. Văn Thù Bồ Tát thường được tạc theo tượng đứng trên hoa sen trắng, an vị bên trái tượng Phật Thích Ca (theo thế đứng vái lạy của người dâng lễ) để theo hầu Phật Tổ. Nhưng có chùa thờ riêng Văn Thù Bồ Tát ngồi trên lưng sư tử xanh, tay trái cầm cành hoa sen xanh, tay phải cầm thanh kiếm sắc. Cũng có chùa thờ tượng Ngài theo hình thức người cư sĩ đội mũ, mặc giáp, cầm kiếm....

Phổ Hiền là vị Bồ tát Đẳng giác có năng lực hiện thân khắp mười phương pháp giới, tùy theo mong cầu của chúng sinh mà Ngài hiện thân hóa độ. Trong Phật giáo Đại thừa thì Ngài là một trong những vị Bồ Tát quan trọng.

Theo truyền thuyết của Phật giáo thì Bồ Tát Phổ Hiền được xem là người hộ vệ của những ai tuyên giảng đạo pháp và đại diện cho “Bình đẳng tính trí” tức là trí huệ thấu hiểu cái nhất thể của sự đồng nhất và khác biệt. Phổ Hiền Bồ Tát thường được an vị đứng trên tòa sen, bên phải Phật Thích Ca (theo thế đứng vái lạy của người dâng lễ) để theo hầu Phật Tổ.

Địa Tạng Bồ Tát là vị Bồ Tát chuyên cứu độ sinh linh trong địa ngục và trẻ con yểu tử hoặc cứu giúp lữ hành phương xa. Đó là vị Bồ Tát duy nhất được diễn tả với bạch hào (lông trắng xoáy nằm giữa hai mắt) trên trán, một trong ba mươi hai tướng tốt của một vị Phật.

Tượng Địa Tạng Bồ Tát thường có dáng một vị tăng đầu đội mũ thất phật (trên mũ có hình 7 vị Phật), mặc áo cà sa đỏ, tay phải cầm gậy tích trượng có 12 khoen, tay trái cầm ngọc minh châu, ngồi trên tòa sen. Ở một số chùa, tượng Bồ Tát Địa Tạng lại được tạc ở tư thế đứng hoặc cưỡi trên lưng một con vật giống như sư tử.

Đại Thế Chí Bồ tát còn gọi là Đắc đại thế Bồ tát, Đại tinh tấn Bồ tát, Vô biên quang Bồ tát... Là vị Bồ tát dùng ánh sáng trí tuệ chiếu khắp mọi loài, làm cho chúng sinh thoát khổ thành tựu quả vị Vô thượng bồ đề.

Tại các chùa Việt Nam, tượng Đại Thế Chí Bồ Tát thường được tạc theo hình dáng người cư sĩ, cổ đeo chuỗi anh lạc, tay cầm hoa sen xanh, đứng bên trái Đức Phật A Đi Đà (theo thế đứng vái lạy của người dâng lễ) để theo hầu Phật A Di Đà.

Đây là lối thờ Di Đà Tam Tông: Đức Phật Di Đà ở giữa, bên tả là Quan Thế Âm Bồ Tát, bên hữu là Đại Thế Chí Bồ Tát. Khi đứng riêng thì tượng Đại Thế Chí Bồ tát được tạc theo nhiều hiện thân, nhưng cơ bản là hình tượng cư sĩ ngồi hoặc đứng trên toà sen, tay cầm một cành sen.

Đức Thánh hiền được thờ ở các chùa, chính là Ngài Anan tôn giả, đệ tử đệ nhất đa văn của Đức Phật. Theo Phật giáo Đại thừa ngài còn phát nguyện độ sinh do đó Ngài còn tái sinh nhiều lần để cứu vớt chúng sinh. Tượng ngài được đặt ở bên trái của Bái Đường. Tượng có khuôn mặt thanh thoát, hiền từ, đầu đội mũ có 7 cánh sen, mỗi cánh sen có hình một Đức Phật, một tay cầm chén, một tay bắt ấn.

Có chùa ghi là Đức Chúa, được an vị ở bên phải Bái Đường. Tượng được tạc theo hình dáng quan văn, đầu đội mũ cánh chuồn, mặt đỏ, râu dài, vẻ mặt nghiêm nghị. Theo điển tích Phật giáo thì khi Đức Thích Ca vừa thành đạo, Trưởng giả Cấp Cô Độc, một nhân vật thời Đức Thích Ca tại thế, đã mua một khu vườn cây xây tịnh xá, ngôi chùa rất to, thỉnh Phật Thích Ca về thuyết pháp. Sau này ông được coi là người bảo vệ tài sản của nhà chùa. Vì vậy người ta gọi là Đức ông hay Đức Chúa Già Lam Chầu Tể. 

Linh Thụy

Cùng chuyên mục

Đường 40 tỷ đồng ở Kon Tum chưa bàn giao đã hư hỏng

Đường 40 tỷ đồng ở Kon Tum chưa bàn giao đã hư hỏng

(PLVN) - Tuyến đường thuộc Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn phục vụ sản xuất cho các tỉnh Tây Nguyên tại Kon Tum, được đầu tư gần 40 tỷ đồng từ nguồn vốn ODA, cơ bản đã hoàn thành nhưng chưa kịp bàn giao đã có dấu hiệu xuống cấp nghiêm trọng gây mất an toàn giao thông và khiến người dân khu vực rất bức xúc.

Đọc thêm

Cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng ở Thường Tín: Vì sao chưa giải quyết dứt điểm?

Cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng ở Thường Tín: Vì sao chưa giải quyết dứt điểm?
(PLVN) - Bất chấp việc đã bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, cơ sở sản xuất lưới nhựa và một số mặt hàng khác của ông Phạm Văn Luận tại thôn Giáp Long (xã Thống Nhất, huyện Thường Tín, TP Hà Nội) vẫn ngang nhiên hoạt động trong khu dân cư. Cơ quan chức năng và chính quyền địa phương dường như thiếu cương quyết khiến người dân địa phương bức xúc.

Xây dựng Chính phủ điện tử: Thách thức nằm ở con người

Xây dựng Chính phủ điện tử: Thách thức nằm ở con người
(PLVN) - Đây là ý kiến được các diễn giả đưa ra tại Hội thảo “Chính phủ số cho những điều tốt đẹp” vừa được tổ chức trong khuôn khổ Diễn đàn Internet Việt Nam 2019 do Đại sứ quán Thụy Điển và UBND TP Hà Nội đăng cai tổ chức với sự phối hợp của Chương trình Phát triển Liên Hợp quốc (UNDP) và một số tổ chức khác.

Phối hợp chặt chẽ để xử lý nhanh và dứt điểm nợ xấu

Phối hợp chặt chẽ để xử lý nhanh và dứt điểm nợ xấu
(PLVN) - Công tác xử lý nợ xấu trong thời gian qua đã có những bước chuyển biến đáng kể, góp phần tạo lập môi trường kinh doanh thuận lợi, bình đẳng và minh bạch. Một trong những yếu tố góp phần vào kết quả đó là nhờ công tác phối hợp chặt chẽ từ Trung ương đến địa phương của 2 ngành Tư pháp và Ngân hàng.

Điệp viên hai mang 'đánh đu' giữa MI6 và KGB

Điệp viên hai mang 'đánh đu' giữa MI6 và KGB
(PLVN) - Theo đánh giá của nhiều người, điệp viên hai mang người Anh Kim Philby chính là một trong những điệp viên “vĩ đại” nhất trong lịch sử. Ông ta đã qua mặt người Anh, bí mật làm việc cho Liên Xô trên cương vị người phụ trách các chiến dịch phản gián chống Liên Xô.
Dương tính với sán lợn mà bác sỹ chỉ kê giấy hẹn có đáng lo?

Dương tính với sán lợn mà bác sỹ chỉ kê giấy hẹn có đáng lo?

(PLVN) - Thời gian vừa qua, nhiều phụ huynh tại huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh ồ ạt đưa con lên Hà Nội khám và lấy máu xét nghiệm sán lợn sau lùm xùm về thực phẩm bẩn tại Trường Mầm non Thanh Khương. Sau khi có kết quả nhiều người tỏ ra lo lắng khi con mình dương tính mà bác sỹ chỉ kê giấy hẹn.

TP HCM công bố 255 dự án mời gọi đầu tư

TP HCM công bố 255 dự án mời gọi đầu tư
(PLVN) - Ngày 23/3, TP HCM tổ chức Hội nghị gặp gỡ giữa lãnh đạo TP và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) năm 2019 với chủ đề “TP HCM: Hội tụ nguồn lực, kiến tạo tương lai”. 

Đường 40 tỷ đồng ở Kon Tum chưa bàn giao đã hư hỏng

Đường 40 tỷ đồng ở Kon Tum chưa bàn giao đã hư hỏng
(PLVN) - Tuyến đường thuộc Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn phục vụ sản xuất cho các tỉnh Tây Nguyên tại Kon Tum, được đầu tư gần 40 tỷ đồng từ nguồn vốn ODA, cơ bản đã hoàn thành nhưng chưa kịp bàn giao đã có dấu hiệu xuống cấp nghiêm trọng gây mất an toàn giao thông và khiến người dân khu vực rất bức xúc.

Hành động mạnh mẽ để chấm dứt bệnh lao vào năm 2030

Hành động mạnh mẽ để chấm dứt bệnh lao vào năm 2030
(PLVN) - Hôm qua (24/3) là Ngày Thế giới phòng, chống lao. Sự kiện hưởng ứng đã được Bộ Y tế, Chương trình Chống lao Quốc gia tổ chức sáng 23/3 tại Hà Nội, cùng với việc sơ kết 5 năm triển khai Chiến lược Quốc gia phòng, chống lao và Phát động Chương trình hành động quốc gia chấm dứt bệnh lao đến năm 2030.
Dự án Nhà máy sản xuất vải áo sơ mi cao cấp Việt Nam tại KCN Sông Công II: Việc thu hút đầu tư vào Thái Nguyên là đúng pháp luật

Dự án Nhà máy sản xuất vải áo sơ mi cao cấp Việt Nam tại KCN Sông Công II: Việc thu hút đầu tư vào Thái Nguyên là đúng pháp luật

(PLVN) - Đó là khẳng định của ông Trần Văn Long - Phó Trưởng Ban Quản lý các khu Công nghiệp (BQLCKCN) tỉnh Thái Nguyên khi trao đổi với Báo PLVN về ý kiến cho rằng Ban này vượt thẩm quyền khi cấp chứng nhận đầu tư cho Dự án Nhà máy sản xuất vải áo sơ mi cao cấp Việt Nam (Dự án) do Công ty TNHH Interweave Holdings vào KCN Sông Công II. 

Cần Thơ: Hướng đến ứng dụng công nghệ cao vào phòng, ngừa dịch bệnh

Cần Thơ: Hướng đến ứng dụng công nghệ cao vào phòng, ngừa dịch bệnh
(PLVN) - Ngày 22/3, Sở Công thương TP Cần Thơ có buổi làm việc với Công ty Te-Food nghe báo cáo, đề xuất áp dụng công nghệ cao Te-Food “Quản lý đàn chăn nuôi và phòng chống dịch bệnh khẩn cấp”. Chương trình do Công ty Te-Food cung cấp miễn phí đến người chăn nuôi nhằm ứng phó với dịch bệnh trên lợn.

Tiếp vụ 'Đại úy công an bị tố lạm quyền bắt giữ người đi mua đất': Vì sao chần chừ thụ lý giải quyết đơn tố cáo?

Tiếp vụ 'Đại úy công an bị tố lạm quyền bắt giữ người đi mua đất': Vì sao chần chừ thụ lý giải quyết đơn tố cáo?
(PLVN) - Trong khi Cơ quan điều tra (CQĐT) của VKSND Tối cao vào cuộc một cách khá khẩn trương thì sau hơn 4 tháng, Công an TT Dương Đông (Phú Quốc, Kiên Giang) vẫn chần chừ, chưa thụ lý giải quyết đơn tố cáo của ông Phạm Quý Hùng (SN 1975, trú tại quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) về việc bị Đại úy Phạm Quốc Hưng cùng một số công an TT Dương Đông đánh đập, giữ người trái phép…
Vụ 5 công dân Việt tử vong vì tai nạn ở Thái Lan: Đã thực hiện các biện pháp bảo hộ công dân

Vụ 5 công dân Việt tử vong vì tai nạn ở Thái Lan: Đã thực hiện các biện pháp bảo hộ công dân

(PLVN) - Theo thông tin từ Cục Lãnh sự, Bộ Ngoại giao và Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan, ngay sau khi xảy ra vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng khiến 10 người tử vong, trong đó có 5 công dân Việt Nam tại tỉnh Kanchanaburi (Thái Lan) ngày 23/3, Đại sứ quán Việt Nam tại Thái Lan đã liên hệ với các cơ quan chức năng tỉnh Kanchanaburi thực hiện các biện pháp bảo hộ công dân.

Quản chặt hỗ trợ nhân đạo trong công tác nuôi con nuôi

Quản chặt hỗ trợ nhân đạo trong công tác nuôi con nuôi
(PLVN) - Hơn 7 năm qua kể từ khi thực hiện Nghị định số 19/2011/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Nuôi con nuôi và Công ước La Hay số 33, công tác giải quyết việc nuôi con nuôi đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, thực hiện đúng chính sách của Đảng và Nhà nước ta đối với trẻ em. 

Định hướng trong xây dựng kinh tế kết hợp với quốc phòng của Quân đội

Định hướng trong xây dựng kinh tế kết hợp với quốc phòng của Quân đội
(PLVN) - Bộ Quốc phòng vừa tổ chức Hội thảo Đề án Quân đội lao động sản xuất, xây dựng kinh tế kết hợp với quốc phòng trong tình hình mới. Đề án do Bộ Chính trị chỉ đạo xây dựng; Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành Trung ương xây dựng và chỉ đạo thực hiện. 
'Nữ quái' Hà Nội lừa xin việc chiếm hàng trăm triệu

'Nữ quái' Hà Nội lừa xin việc chiếm hàng trăm triệu

(PLVN) - TAND TP Hà Nội vừa đưa bị cáo Phùng Thị Thanh (SN 1981, ở thị xã Sơn Tây, Hà Nội) ra xét xử về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” và tuyên phạt 8 năm tù. Bằng thủ đoạn lừa xin việc, bị cáo này đã chiếm đoạt hàng trăm triệu đồng.
""

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%

""