Lao động trẻ phải tìm việc… qua các quan hệ cá nhân

(PLO) - Một tỷ lệ lớn lao động (LĐ) trẻ làm việc trong lĩnh vực hộ gia đình hoặc phi chính thức và không đúng với chuyên môn được đào tạo, đồng nghĩa với việc họ ít có điều kiện tích lũy kỹ năng, có khuynh hướng ít được hưởng BHXH hơn.
Lao động trẻ phải tìm việc… qua các quan hệ cá nhân LĐ trẻ có nhiều nguy cơ thất nghiệp nếu không được trang bị kỹ năng phù hợp với yêu cầu của Cách mạng 4.0 (ảnh minh họa: internet)

Thông tin được đưa ra trên cơ sở khai thác hai bộ số liệu có tính đại diện toàn quốc là Điều tra LĐ việc làm trong 10 năm từ 2007 đến 2016 và Điều tra chuyển tiếp từ trường học tới việc làm trong hai năm 2012 và 2015 được Viện nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) công bố tại Báo cáo thường niên kinh tế Việt Nam 2018 “Hiểu thị trường LĐ để tăng năng suất”.

Hiện tại thừa, tương lai thiếu…

Theo nhóm nghiên cứu, tốc độ tăng trưởng của lực lượng LĐ đang giảm dần dẫn tới nguồn cung LĐ trẻ về mặt số lượng có xu hướng giảm. Việc làm cho LĐ trẻ không là vấn đề lớn nhưng chất lượng việc làm chưa tốt như kỳ vọng: một phần lớn LĐ trẻ tốt nghiệp phổ thông tham gia vào thị trường LĐ qua kênh LĐ gia đình hoặc hộ kinh doanh cá thể nên không tích lũy đủ khả năng cho việc làm, dẫn đến lãng phí nguồn lực và có thể thiếu LĐ có kỹ năng trong tương lai.

Cùng với đó, tỷ lệ LĐ trẻ tham gia BHXH không cao dễ bị tác động trước những cú cốc (gia đình và kinh tế). Sự không  phù hợp về chuyên môn lớn trên thị trường LĐ làm mất cân bằng cung cầu: lãng phí nguồn lực hiện tại và không tích lũy đủ LĐ cho tương lai.

Theo số liệu khảo sát của ILO, hiệu quả của các trung tâm dịch vụ việc làm rất mờ nhạt trong việc kết nối cung cầu LĐ trẻ nên LĐ trẻ thường thiếu thông tin thị trường. Điều này cho thấy nguy cơ năng suất không được cải thiện trong tương lai đi cùng với nhiều rủi ro hơn.

Vì thế, sự tìm kiếm việc làm, nhất là LĐ trẻ thường phải qua các quan hệ cá nhân chứ không phải qua các trung gian chuyên nghiệp trên thị trường, cho thấy một thị trường LĐ thực thụ chưa phát triển. Kết quả là, các chính sách thúc đẩy LĐ việc làm của Nhà nước thường ít phát huy tác dụng.

Trong khi đó, xuất khẩu LĐ là một “cửa” để tạo việc làm và tăng chất lượng (qua đào tạo) cho lực lượng LĐ nhưng chưa thực sự phát huy tác dụng. Như Chương trình tu nghiệp sinh tại Nhật Bản với mục tiêu trao đổi nhân lực và tăng cường hợp tác Việt Nam - Nhật Bản; Chuyển giao kỹ năng cho TTS, nguồn nhân lực đóng vai trò quan trọng cho sự phát triển kinh tế Việt Nam…

Thực tập sinh Nhật bản (ảnh minh họa: xuatkhaulaodongnb.com)

Dù mới ra đời vào năm 2010 Chương trình đã đem lại quyền lợi tốt hơn cho thực tập sinh, chủ yếu trong năm đầu tiên ở Nhật. Số lượng thực tập sinh mới mỗi năm tăng liên tục, tiến tới mức 110.000 người vào năm 2016. Số lượng doanh nghiệp phái cử đưa thực tập sinh sang Nhật là 236/282 (2017).

Thực tập sinh được tuyển từ những người đang tìm kiếm việc làm hoặc mới tốt nghiệp. Sau khi trúng tuyển, thực tập sinh  sẽ được đào tạo trung bình từ 4-6 tháng. Nội dung đào tạo gồm tiếng Nhật, văn hóa, phong cách sống và kỷ luật trong công việc của Nhật. Kết thúc khóa học, thực tập sinh sẽ được phái cử sang Nhật.

Doanh nghiệp phái cử và môi giới trung gian đóng vai trò chính trong việc cung cấp thông tin và tuyển chọn các ứng viên cho Chương trình.  Ngay sau khi nhập cảnh vào Nhật, thực tập sinh được nghiệp đoàn đón và đưa đến trung tâm đào tạo của nghiệp đoàn. Kết thúc một tháng đào tạo tại trung tâm, thực tập sinh sẽ được đưa đến làm việc tại doanh nghiệp tiếp nhận.

Nhưng sau khi về nước, nhiều thực tập sinh không làm những công việc đã đào tạo tại Nhật. Khoảng một nửa số thực tập sinh trả lời rằng công việc tại Nhật Bản không liên quan đến công việc họ đã làm hoặc từng học trước đó. 61% lựa chọn công việc không liên quan đến công việc đã làm ở Nhật. Đây cũng là sự lãng phí trong lực lượng LĐ và nền kinh tế cần được nhìn nhận để có giải pháp khắc phục.

Đào tạo và nâng cao tri thức, kỹ năng cho người LĐ

Trước tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và lo ngại về thất nghiệp trước sự “đe dọa” của tự động hóa cực cao và khả năng siêu kết nối trong ngắn hạn, một phần lực lượng LĐ kỹ năng thấp (chẳng hạn các công nhân trong dây chuyền lắp ráp) vốn đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi tự động hóa cơ bản nay có thể bị ảnh hưởng hơn nữa.

Sự ra đời của "cobots", tức robot hợp tác có khả năng di chuyển và tương tác, sẽ giúp các công việc kỹ năng thấp đạt năng suất nhảy vọt. Tuy nhiên, những người bị ảnh hưởng nặng nhất có thể là lực lượng LĐ có kỹ năng trung bình do sự phát triển của siêu tự động hóa và siêu kết nối, cộng với trí tuệ nhân tạo sẽ tác động đáng kể đến bản chất của các công việc tri thức.

Vì vậy, chất lượng LĐ, nhất là LĐ trẻ là vấn đề cần phải chú ý để góp phần tăng năng suất cho nền kinh tế khi lợi thế về LĐ giá rẻ sẽ ngày càng mất đi do tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Vì vậy, các chuyên gia cảnh báo, nếu không có những biện pháp tổng thể giúp nâng cao năng suất LĐ trong tương lai gần, trong bối cảnh cơ cấu dân số vàng sắp đi qua, Việt Nam sẽ khó có thể duy trì được đà tăng trưởng như hiện nay.

Đ trẻ có nhiều nguy cơ thất nghiệp nếu không được trang bị kỹ năng phù hợp với yêu cầu của Cách mạng 4.0 (ảnh minh họa: internet)

Để tăng năng suất LĐ, cần có chính sách đào tạo và nâng cao tri thức, kỹ năng cho người LĐ, đặc biệt là LĐ trong nhóm ngành Nông nghiệp và Công nghiệp chế biến, chế tạo, đảm bảo việc LĐ dịch chuyển từ nhóm ngành có năng suất LĐ thấp (Nông nghiệp) sang nhóm ngành có năng suất LĐ cao hơn (Công nghiệp chế biến, chế tạo, Dịch vụ) có thể đảm nhiệm công việc tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn.

Đồng thời cần chính sách khuyến khích đổi mới, sáng tạo về cải tiến kỹ thuật trong sản xuất, áp dụng công nghệ để nâng cao NSLĐ trong các ngành,“ải cách mạnh mẽ hơn để cải thiện NSLĐ của các ngành kinh tế” - ông nguyễn Đức Thành, Viện trưởng VEPR nhận định./.

Huy Anh

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Bộ Công Thương nói chưa tăng giá điện ngay sau Tết

Bộ Công Thương nói chưa tăng giá điện ngay sau Tết

(PLVN) - Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Công Thương chiều 18/1, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải cho biết, năm 2019 cơ quan này sẽ xem xét việc tăng giá điện, nhưng thời điểm “chốt” chưa được quyết định. “Chắc chắn giá điện chưa tăng ở thời điểm trước và sau Tết Nguyên đán 2019”, ông Hải khẳng định.

Đọc thêm

Vingroup khai trương khách sạn 45 tầng cao nhất Đông Bắc Bộ

Vingroup khai trương khách sạn 45 tầng cao nhất Đông Bắc Bộ
(PLVN) - Ngày 19/01/2019, Tập đoàn Vingroup chính thức khánh thành toà tháp 45 tầng, cao nhất Đông Bắc Bộ tại trung tâm khu đô thị Vinhomes Imperia Hải Phòng (quận Hồng Bàng, TP Hải Phòng). Tòa tháp khai trương là sự kiện đánh dấu sự ra mắt thành viên thứ 32 của thương hiệu Vinpearl và TTTM Vincom thứ 66 trên toàn quốc.
Cẩn trọng khi “tân trang” đón Tết

Cẩn trọng khi “tân trang” đón Tết

(PLVN) - Trước tình trạng nhiều bệnh nhân bị biến chứng nghiêm trọng khi thực hiện làm đẹp ở các cơ sở thẩm mỹ, PGS - TS Đỗ Quang Hùng, Trưởng Khoa Phẫu thuật Thẩm mỹ Bệnh viện Chợ Rẫy, TP HCM đã cảnh báo về việc thẩm mỹ thiếu an toàn, “tiền mất tật mang”.

Bộ Công Thương nói chưa tăng giá điện ngay sau Tết

Bộ Công Thương nói chưa tăng giá điện ngay sau Tết
(PLVN) - Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Công Thương chiều 18/1, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải cho biết, năm 2019 cơ quan này sẽ xem xét việc tăng giá điện, nhưng thời điểm “chốt” chưa được quyết định. “Chắc chắn giá điện chưa tăng ở thời điểm trước và sau Tết Nguyên đán 2019”, ông Hải khẳng định.

Trọng án thành trắng án

Trọng án thành trắng án
(PLVN) - Thống đốc bang Tennessee ở Mỹ Bill Haslam vừa quyết định trả tự do cho Cyntoia Brown, 17 năm sau khi người phụ nữ này, khi ấy mới 16 tuổi, bị toà án kết án tù chung thân và phải ngồi tù ít nhất 51 năm trước khi có thể được giảm án. Hình phạt như thế rất nặng nên việc Cyntoia Brown giờ được ra khỏi nhà tù tạo ra nghịch cảnh. Xưa là trọng án mà nay thành trắng án.

Tình yêu “siêu nhân” và chiếc chậu giặt gây án

Tình yêu “siêu nhân” và chiếc chậu giặt gây án
(PLVN) - Vì tình yêu mù quáng, Denise gần như bị mất trí. Cô đã cố gắng giết chết con mình nhiều lần. Lần đầu tiên, Denise định thả con xuống đất từ ban công thì không hiểu một sức mạnh vô hình nào đó đã ngăn cản cô vào giây phút cuối cùng. Tám ngày sau, người tình dọa sẽ chia tay, cô liền ném con gái xuống một con kênh. Nhưng tình yêu với con và bản năng của một người mẹ đã không cho phép cô nhìn con mình chết. 
Bé gái 12 tuổi bị cha dượng xâm hại tình dục suốt 5 năm

Bé gái 12 tuổi bị cha dượng xâm hại tình dục suốt 5 năm

(PLVN) - Theo cháu P, từ khi học lớp 1 đã bị cha dượng sờ soạn khắp người. Khoảng một năm gần đây, cứ khi chị L đi làm, đối tượng Thông lại dở trò “đồi bại” với con gái của vợ rồi mới đưa cháu đi học. Có lần Thông còn dẫn cháu L ra ngoài bụi cây, thực hiện xâm hại tình dục cháu P.

Ngôi nhà ăn năn của dòng họ sản xuất món hàng chết chóc

Ngôi nhà ăn năn của dòng họ sản xuất món hàng chết chóc
(PLVN) - Winchester là một ngôi biệt thự tọa lạc ở số số 525, phía Nam Winchester Boulevard, thành phố San Jose, bang California, nước Mỹ. Biệt thự này là nơi sinh sống của phu nhân Sarah Winchester, vợ ông trùm sản xuất vũ khí William Wirt Winchester. Ngày nay, biệt thự là địa điểm lịch sử của California, được liệt kê trong Danh bạ Địa điểm Lịch sử Quốc gia, đồng thời trở thành điểm đến thu hút khách du lịch với những bí ẩn chưa có lời giải. 
Khởi tố bác sỹ tàng trữ 179 viên nén ma túy

Khởi tố bác sỹ tàng trữ 179 viên nén ma túy

(PLVN) - Công huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam đối với Lê Trung Thành là bác sĩ của Trung tâm y tế huyện Khoái Châu để điều tra về hành vi Tàng trữ trái phép chất ma túy.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%