'Làng cùi' trăn trở nhường đất dự án tỷ đô

(PLO) - Nơi nương náu của những người từng bị xa lánh kỳ thị vì mang trong mình căn bệnh phong nay đã thành nơi chuẩn bị mọc lên dự án tỷ USD. Những người dân nơi đây nay đã được tái định cư, nhưng mỗi khi Tết đến Xuân về lại cuốc bộ về làng cũ, mang theo những niềm trăn trở.
 'Làng cùi' trăn trở nhường đất dự án tỷ đô Bước chân thăm lại làng cũ

Làng Vân (còn gọi Làng Hy Lạc Viên, thuộc thôn Hòa Vân, phường Hòa Hiệp Bắc, Liên Chiểu, Đà Nẵng), từng là nơi nương náu của những người bị xa lánh kỳ thị vì mắc bệnh phong. Sau nửa thế kỷ tồn tại, vùng đất sơn thủy hữu tình được nhường lại cho Khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp trong tương lai. Đổi lại, bà con được vào đất liền, sống trong khu nhà liền kề ở tổ 13 và 14 phường Hòa Hiệp Nam (quận Liên Chiểu). 

Nặng lòng với làng xưa

Những ngày cuối năm, khu nhà liền kề Hòa Hiệp Nam nhộn nhịp đón con cháu đi làm ăn, học tập phương xa về vui Tết. Sáu năm nay, cuộc sống đã thôi nơm nớp lo sợ những thiên tai bão lụt như lúc còn ở làng cũ. Cuộc sống nay có sự quan tâm của chính quyền; y tế, giáo dục, chợ búa… đủ đầy hơn. Thế nhưng  nỗi nhớ làng cũ vẫn ngập tràn.

Nhắc đến chốn xưa, ông Nguyễn Văn Bốn (58 tuổi) rời đôi bàn tay mất ngón khỏi tấm lưới đang đan dở, hướng ánh mắt về vùng đất bên bờ biển 40 năm gắn bó.

Làng Vân thơ mộng xưa còn có tên gọi xót xa làng cùi, làng hủi… Vào những năm 1950, bệnh phong bị xếp vào loại “tứ chứng nan y”, bị xa lánh hắt hủi. Không nơi nương tựa, nhiều phận đời không may mắn ở khắp các tỉnh miền Trung dắt díu tìm tới rẻo đất hiểm trở bên chân núi Hải Vân. Dù khác quê, nhưng có chung nỗi đau, họ xích lại gần nhau. Làng Vân ra đời từ đó.

Năm 1968, chính quyền cũ xây tại làng một trung tâm điều trị cho bệnh nhân phong, đặt thêm cái tên khác là làng Hy Lạc Viên, mang ý nghĩa hy vọng và niềm vui. 

Muốn đến được làng Vân, chỉ có một con đường độc đạo xuyên qua rừng, men theo đường sắt khoảng 10km nguy hiểm rình rập. Con đường thứ hai là chèo thuyền vượt biển gần một tiếng. Có điều vùng biển này thỉnh thoảng lại có lốc tố bất ngờ, nên mùa mưa bão, liều lĩnh đến mấy người làng vẫn chọn đường núi. 

Một ngư dân chuẩn bị dong mủng ra biển bắt cá

Giao thông đi lại hiểm trở cộng với tủi phận, người làng Vân thường co mình trong “ốc đảo”, sống tự cung tự cấp, ngày ngày mò cua bắt ốc, vào rừng săn bắn. Tình yêu giữa những người làng vẫn đâm chồi nảy lộc, dìu dắt vượt qua bạo bệnh, kết tóc se tơ vợ chồng.

Nửa thế kỷ sau, năm 1998, làng được công nhận đơn vị hành chính cấp thôn thuộc Đà Nẵng với 127 hộ, 350 nhân khẩu. Lần đầu tiên dân làng có hộ khẩu, đi bầu cử. Năm 1998 cũng ghi dấu mốc lịch sử của làng khi toàn bộ người Hòa Vân được chữa dứt điểm bệnh phong. 

Có điều dẫu làng đã thành “thôn”, tuy nhiên do đi lại khó khăn, nhiều người bị di chứng bệnh tật, nên làng vẫn nghèo nàn, lạc hậu. Nhiều đứa trẻ vượt lên số phận, học hành đầy đủ, nhưng phần lớn sau ngày nhận mảnh bằng tốt nghiệp, đành ngậm ngùi cúi đầu tạ lỗi ba mẹ làng xóm, đi nơi khác lập nghiệp. Thi thoảng làng có thêm vài nhân khẩu, chủ yếu là người không nhà cửa, sống cuộc đời lênh đênh mặt nước, thấy chốn bình yên nên dạt vào định cư.

Ký ức có buồn, nhưng quê hương mình, khi rời xa sao tránh khỏi nỗi nhớ đau đáu. Năm 2008, Đà Nẵng chấp thuận cho một tập đoàn nước ngoài khảo sát dự án với tổng số vốn 5 tỷ USD, dự kiến biến làng Vân thành khu nghỉ dưỡng, khu vui chơi giải trí, bến du thuyền, casino… Đến tháng 5/2011, chủ trương trên tiếp tục được thực hiện bởi một công ty khác. Đến nay hầu hết những kế hoạch vẫn chỉ trên giấy, trong khi người làng Vân đã di dời vào đất liền.

Cán bộ biên phòng cho hay có khoảng hơn 10 hộ trở lại làng cũ mưu sinh

Nỗi niềm bên bờ biển

Trưa một ngày cuối năm, ông Bốn và vợ lại về “quê” thắp nén nhang cho ngôi nhà bỏ hoang nhiều năm nay, thăm lại mảnh đất ân tình.

Đường đi vào làng vẫn gập ghềnh hiểm trở, vẫn là “ốc đảo” tách biệt với thế giới bên ngoài. Có khác chăng là mảnh đất được khoác “sứ mệnh” thành khu du dịch giải trí đẳng cấp trong tương lai. Ông Bốn cười: “Có người ví von làng Vân như cô gái đẹp của Đà Nẵng đã được “gả bán””.

Sau hành trình cuốc bộ chui hầm đường sắt, rồi xuyên rừng, cũng về được làng Vân. Ông Bốn bồi hồi nhớ lại ngày 25/8/2012, khi người làng được đưa vào đất liền sinh sống. Cuộc di dời không chỉ đơn thuần chuyển đến nơi ở mới, mà còn xóa bỏ định kiến mặc cảm người từng bị bệnh. 

Ông Bốn tâm tình: “Mọi người hòa nhập và sống tương đối ổn định tại nơi ở mới. Nhưng ai cũng thấy nhớ ngôi làng cũ quá chừng. Hôm đi, tất thảy đều ngoái đầu nhìn lại. Nhìn mãi cho tới bây giờ”. Nặng lòng với nơi mình đã từng gắn bó nửa đời người là điều dễ hiểu. Huống hồ mảnh đất đã che chở những phận đời bất hạnh hơn nửa thế kỷ.

Bà Lê Thị Liễu vợ ông Bốn đi phía sau chồng thì không nói năng gì. Những khi nhớ qua quay về về chẳng phải dựng lại nhà mà chỉ đơn giản nhớ làng, quen bước chân đường rừng, ngó xem cây nhãn trước ngõ lớn chừng nào, đậu trái chưa… 

Trung úy Phạm Tiến Đạt, cán bộ Đồn biên phòng Hòa Vân cho hay, thời gian gần đây có khoảng hơn 10 hộ thường trở lại làng cũ chăn bò, nuôi dê, thả lưới bắt cá. Thấy có khách, ông Đặng Hữu Minh (56 tuổi) gom lưới, vác thúng cá mời khách về căn chòi dưới hàng nhãn rợp bóng. Ngồi bệt xuống cát, ông không giấu diếm, dù tái định cư ổn định, nhưng vẫn giữ nếp cũ, dắt theo đàn bò 5 con về làng cũ thả rông, rảnh rỗi bắt con cá.

Hỏi ông “Sao không chịu ở phố?”, ông thành thật: “Tui sợ cảnh giam chân giữa bốn bề bê tông, xe cộ ầm ầm, khói bụi bủa vây”. Ông kể mình sinh ra ở đây, lớn lên, lập gia đình chốn này. Nay đất đã giao hết, nhà cũ bỏ hoang đổ nát, ông và một số hộ khác dựng dãy lều sống ngay mép biển. Thấy chồng đau đáu chốn xưa, bà Lê Thị Hiền (56 tuổi, vợ ông) cũng theo cùng, mỗi sớm lùa bò đi chăn, thả lưới bắt cá, chăm đàn gà vịt...

“Tui sợ cảnh giam chân giữa bốn bề bê tông, xe cộ ầm ầm, khói bụi bủa vây”

Kế “nhà” ông Minh là chiếc phản lấm cát lọt thỏm trong căn lều bạt của vợ chồng anh Lê Văn Đức (35 tuổi). Anh Đức đang cùng vài hàng xóm túm tụm ăn trưa. Tiếng nói tiếng cười rộn cả bãi cát vắng. Anh Đức sảng khoái, đây mới đúng cuộc sống đích thực thoáng đãng của dân biển. Không lo xe cộ, quần là áo lượt, miễn mỗi ngày được làm công việc mình thạo, lo đủ cơm áo. “Lúc đói có thể thả lưới kiếm vài con cá, leo lên núi hái ít đọt rau. Còn ở phố, nếu không có tiền, chẳng thể nào xoay sở”, vợ anh Đức đang chăm lũ trẻ ngủ ngoài võng, nói vọng vào.

Vũ Vân Anh

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Vợ chồng thượng tá quân đội tự tử

Vợ chồng thượng tá quân đội tự tử
(PLVN) - Vị thượng tá quân đội được phát hiện tử vong tại cơ quan. Một ngày sau, người vợ cũng được phát hiện tử vong tại một nhà nghỉ trên địa bàn quận Ninh Kiều (Cần Thơ)

'Luật ngầm' trong 'bầu bán' nhân sự WB

'Luật ngầm' trong 'bầu bán' nhân sự WB
(PLVN) - Nhiệm kỳ hiện còn những 3 năm nhưng Giám đốc Ngân hàng thế giới (WB) Jim Yong Kim đã từ chức. Ông này không đưa ra lý do cụ thể nào và bên ngoài chẳng khác gì đứng trước một câu đố. 

Vén màn bí mật cuộc tìm kiếm sự sống ngoài trái đất (Kỳ 1): Câu hỏi 'treo' từ cổ tới kim

Vén màn bí mật cuộc tìm kiếm sự sống ngoài trái đất (Kỳ 1): Câu hỏi 'treo' từ cổ tới kim
(PLVN) - UFO không phải là hiện tượng mới. Ngay từ năm 593 trước Công nguyên, nhà tiên tri người Do Thái đã ghi lại sự xuất hiện của một quả cầu lửa ở phương Bắc. Đến năm 1254, tại Tu viện Albans Abbey, vào ngày thứ 8 của kỳ trăng tròn, trên bầu trời cũng đã xuất hiện một con tàu có hình dáng rất đẹp, hiện đại, màu sắc bắt mắt. 
Hội An: Chính quyền ra văn bản gây “khó” cho công dân ?!

Hội An: Chính quyền ra văn bản gây “khó” cho công dân ?!

(PLVN) UBND Thành phố Hội An (Quảng Nam) ban hành văn bản không đúng quy định đã khiến công dân không thể thực hiện một số thủ tục hành chính công tại Trung tâm Hành chính công Thành phố Hội An, dẫn đến nhiều thiệt hại về kinh tế.


Những túi quà Tết tiền tỉ khiến hàng loạt 'sếp bự' dính vòng lao lí

Những túi quà Tết tiền tỉ khiến hàng loạt 'sếp bự' dính vòng lao lí
Không chỉ Ninh Văn Quỳnh, cựu Kế toán trưởng của Tập đoàn dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) bị lĩnh án liên quan đến những túi quà Tết tiền tỉ, ngày hôm qua 22/1, 4 cựu lãnh đạo của Cty Lọc hoá dầu Bình Sơn (BSR) cũng bị lĩnh án tù; nhiều lãnh đạo Cty khác cũng đang dính vòng lao lí. 

Mua nhà: Người ‘mới’ đừng ngại vay ‘dài’!

Mua nhà: Người ‘mới’ đừng ngại vay ‘dài’!
(PLVN) - Với tâm lý “an cư lạc nghiệp” trong thực trạng giá nhà càng ngày càng tăng, việc tìm đến các gói giải pháp tài chính đang dần trở nên phổ biến đối với người dân Việt Nam. Tuy nhiên, việc lựa chọn thời hạn vay phù hợp là một bài toán cần được người mua nhà, đặc biệt là những người lần đầu có cơ hội làm ‘chủ’ một tài sản lớn cần cân nhắc kỹ càng.

Quảng Ninh: Bắt bà chủ tiệm cầm đồ kiêm cho vay nặng lãi

Quảng Ninh: Bắt bà chủ tiệm cầm đồ kiêm cho vay nặng lãi
(PLVN) - Tại hiệu cầm đồ Xuân Thủy (thuộc tổ 2 khu 5B, phường Cẩm Trung, Cẩm Phả, Quảng Ninh), phòng Cảnh sát hình sự (Công an tỉnh Quảng Ninh) đã bắt quả tang Nguyễn Thị Thịnh (SN 1986 – chủ cửa hiệu) có hành vi thu tiền gốc và lãi của Trần Văn Thắng (SN 1986, trú tại tổ 1 khu 1, phường Yết Kiêu, TP.Hạ Long, Quảng Ninh).

Cận cảnh địa điểm tổ chức thành công sự kiện du lịch lớn nhất ASEAN – ATF 2019

Cận cảnh địa điểm tổ chức thành công sự kiện du lịch lớn nhất ASEAN – ATF 2019
(PLVN) - Vinh dự được lựa chọn là địa điểm tổ chức Lễ bế mạc năm Du lịch quốc gia 2018 và Diễn đàn Du lịch ASEAN (ATF) 2019, FLC Hạ Long - quần thể du lịch nghỉ dưỡng sinh thái tiêu chuẩn 5 sao mới nhất của Tập đoàn FLC đã gây ấn tượng với quan khách quốc tế bởi hệ thống phòng khách sạn và hệ tiện ích đẳng cấp cùng công tác chuẩn bị chu đáo. 

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%