'Làng cùi' trăn trở nhường đất dự án tỷ đô

(PLO) - Nơi nương náu của những người từng bị xa lánh kỳ thị vì mang trong mình căn bệnh phong nay đã thành nơi chuẩn bị mọc lên dự án tỷ USD. Những người dân nơi đây nay đã được tái định cư, nhưng mỗi khi Tết đến Xuân về lại cuốc bộ về làng cũ, mang theo những niềm trăn trở.
 'Làng cùi' trăn trở nhường đất dự án tỷ đô Bước chân thăm lại làng cũ

Làng Vân (còn gọi Làng Hy Lạc Viên, thuộc thôn Hòa Vân, phường Hòa Hiệp Bắc, Liên Chiểu, Đà Nẵng), từng là nơi nương náu của những người bị xa lánh kỳ thị vì mắc bệnh phong. Sau nửa thế kỷ tồn tại, vùng đất sơn thủy hữu tình được nhường lại cho Khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp trong tương lai. Đổi lại, bà con được vào đất liền, sống trong khu nhà liền kề ở tổ 13 và 14 phường Hòa Hiệp Nam (quận Liên Chiểu). 

Nặng lòng với làng xưa

Những ngày cuối năm, khu nhà liền kề Hòa Hiệp Nam nhộn nhịp đón con cháu đi làm ăn, học tập phương xa về vui Tết. Sáu năm nay, cuộc sống đã thôi nơm nớp lo sợ những thiên tai bão lụt như lúc còn ở làng cũ. Cuộc sống nay có sự quan tâm của chính quyền; y tế, giáo dục, chợ búa… đủ đầy hơn. Thế nhưng  nỗi nhớ làng cũ vẫn ngập tràn.

Nhắc đến chốn xưa, ông Nguyễn Văn Bốn (58 tuổi) rời đôi bàn tay mất ngón khỏi tấm lưới đang đan dở, hướng ánh mắt về vùng đất bên bờ biển 40 năm gắn bó.

Làng Vân thơ mộng xưa còn có tên gọi xót xa làng cùi, làng hủi… Vào những năm 1950, bệnh phong bị xếp vào loại “tứ chứng nan y”, bị xa lánh hắt hủi. Không nơi nương tựa, nhiều phận đời không may mắn ở khắp các tỉnh miền Trung dắt díu tìm tới rẻo đất hiểm trở bên chân núi Hải Vân. Dù khác quê, nhưng có chung nỗi đau, họ xích lại gần nhau. Làng Vân ra đời từ đó.

Năm 1968, chính quyền cũ xây tại làng một trung tâm điều trị cho bệnh nhân phong, đặt thêm cái tên khác là làng Hy Lạc Viên, mang ý nghĩa hy vọng và niềm vui. 

Muốn đến được làng Vân, chỉ có một con đường độc đạo xuyên qua rừng, men theo đường sắt khoảng 10km nguy hiểm rình rập. Con đường thứ hai là chèo thuyền vượt biển gần một tiếng. Có điều vùng biển này thỉnh thoảng lại có lốc tố bất ngờ, nên mùa mưa bão, liều lĩnh đến mấy người làng vẫn chọn đường núi. 

Một ngư dân chuẩn bị dong mủng ra biển bắt cá

Giao thông đi lại hiểm trở cộng với tủi phận, người làng Vân thường co mình trong “ốc đảo”, sống tự cung tự cấp, ngày ngày mò cua bắt ốc, vào rừng săn bắn. Tình yêu giữa những người làng vẫn đâm chồi nảy lộc, dìu dắt vượt qua bạo bệnh, kết tóc se tơ vợ chồng.

Nửa thế kỷ sau, năm 1998, làng được công nhận đơn vị hành chính cấp thôn thuộc Đà Nẵng với 127 hộ, 350 nhân khẩu. Lần đầu tiên dân làng có hộ khẩu, đi bầu cử. Năm 1998 cũng ghi dấu mốc lịch sử của làng khi toàn bộ người Hòa Vân được chữa dứt điểm bệnh phong. 

Có điều dẫu làng đã thành “thôn”, tuy nhiên do đi lại khó khăn, nhiều người bị di chứng bệnh tật, nên làng vẫn nghèo nàn, lạc hậu. Nhiều đứa trẻ vượt lên số phận, học hành đầy đủ, nhưng phần lớn sau ngày nhận mảnh bằng tốt nghiệp, đành ngậm ngùi cúi đầu tạ lỗi ba mẹ làng xóm, đi nơi khác lập nghiệp. Thi thoảng làng có thêm vài nhân khẩu, chủ yếu là người không nhà cửa, sống cuộc đời lênh đênh mặt nước, thấy chốn bình yên nên dạt vào định cư.

Ký ức có buồn, nhưng quê hương mình, khi rời xa sao tránh khỏi nỗi nhớ đau đáu. Năm 2008, Đà Nẵng chấp thuận cho một tập đoàn nước ngoài khảo sát dự án với tổng số vốn 5 tỷ USD, dự kiến biến làng Vân thành khu nghỉ dưỡng, khu vui chơi giải trí, bến du thuyền, casino… Đến tháng 5/2011, chủ trương trên tiếp tục được thực hiện bởi một công ty khác. Đến nay hầu hết những kế hoạch vẫn chỉ trên giấy, trong khi người làng Vân đã di dời vào đất liền.

Cán bộ biên phòng cho hay có khoảng hơn 10 hộ trở lại làng cũ mưu sinh

Nỗi niềm bên bờ biển

Trưa một ngày cuối năm, ông Bốn và vợ lại về “quê” thắp nén nhang cho ngôi nhà bỏ hoang nhiều năm nay, thăm lại mảnh đất ân tình.

Đường đi vào làng vẫn gập ghềnh hiểm trở, vẫn là “ốc đảo” tách biệt với thế giới bên ngoài. Có khác chăng là mảnh đất được khoác “sứ mệnh” thành khu du dịch giải trí đẳng cấp trong tương lai. Ông Bốn cười: “Có người ví von làng Vân như cô gái đẹp của Đà Nẵng đã được “gả bán””.

Sau hành trình cuốc bộ chui hầm đường sắt, rồi xuyên rừng, cũng về được làng Vân. Ông Bốn bồi hồi nhớ lại ngày 25/8/2012, khi người làng được đưa vào đất liền sinh sống. Cuộc di dời không chỉ đơn thuần chuyển đến nơi ở mới, mà còn xóa bỏ định kiến mặc cảm người từng bị bệnh. 

Ông Bốn tâm tình: “Mọi người hòa nhập và sống tương đối ổn định tại nơi ở mới. Nhưng ai cũng thấy nhớ ngôi làng cũ quá chừng. Hôm đi, tất thảy đều ngoái đầu nhìn lại. Nhìn mãi cho tới bây giờ”. Nặng lòng với nơi mình đã từng gắn bó nửa đời người là điều dễ hiểu. Huống hồ mảnh đất đã che chở những phận đời bất hạnh hơn nửa thế kỷ.

Bà Lê Thị Liễu vợ ông Bốn đi phía sau chồng thì không nói năng gì. Những khi nhớ qua quay về về chẳng phải dựng lại nhà mà chỉ đơn giản nhớ làng, quen bước chân đường rừng, ngó xem cây nhãn trước ngõ lớn chừng nào, đậu trái chưa… 

Trung úy Phạm Tiến Đạt, cán bộ Đồn biên phòng Hòa Vân cho hay, thời gian gần đây có khoảng hơn 10 hộ thường trở lại làng cũ chăn bò, nuôi dê, thả lưới bắt cá. Thấy có khách, ông Đặng Hữu Minh (56 tuổi) gom lưới, vác thúng cá mời khách về căn chòi dưới hàng nhãn rợp bóng. Ngồi bệt xuống cát, ông không giấu diếm, dù tái định cư ổn định, nhưng vẫn giữ nếp cũ, dắt theo đàn bò 5 con về làng cũ thả rông, rảnh rỗi bắt con cá.

Hỏi ông “Sao không chịu ở phố?”, ông thành thật: “Tui sợ cảnh giam chân giữa bốn bề bê tông, xe cộ ầm ầm, khói bụi bủa vây”. Ông kể mình sinh ra ở đây, lớn lên, lập gia đình chốn này. Nay đất đã giao hết, nhà cũ bỏ hoang đổ nát, ông và một số hộ khác dựng dãy lều sống ngay mép biển. Thấy chồng đau đáu chốn xưa, bà Lê Thị Hiền (56 tuổi, vợ ông) cũng theo cùng, mỗi sớm lùa bò đi chăn, thả lưới bắt cá, chăm đàn gà vịt...

“Tui sợ cảnh giam chân giữa bốn bề bê tông, xe cộ ầm ầm, khói bụi bủa vây”

Kế “nhà” ông Minh là chiếc phản lấm cát lọt thỏm trong căn lều bạt của vợ chồng anh Lê Văn Đức (35 tuổi). Anh Đức đang cùng vài hàng xóm túm tụm ăn trưa. Tiếng nói tiếng cười rộn cả bãi cát vắng. Anh Đức sảng khoái, đây mới đúng cuộc sống đích thực thoáng đãng của dân biển. Không lo xe cộ, quần là áo lượt, miễn mỗi ngày được làm công việc mình thạo, lo đủ cơm áo. “Lúc đói có thể thả lưới kiếm vài con cá, leo lên núi hái ít đọt rau. Còn ở phố, nếu không có tiền, chẳng thể nào xoay sở”, vợ anh Đức đang chăm lũ trẻ ngủ ngoài võng, nói vọng vào.

Vũ Vân Anh

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Lại động đất ở Điện Biên

Lại động đất ở Điện Biên
Vị trí tâm chấn được xác định tại khu vực giáp ranh giữa xã Sa Dung và Na Son (huyện Điện Biên Đông). Dư chấn kéo dài khoảng 3 - 4 giây.

Phạt chủ shop quần áo 2,5 triệu đồng vì đánh bà lao công

Phạt chủ shop quần áo 2,5 triệu đồng vì đánh bà lao công
(PLVN) - Chủ tịch UBND P.1, TP. Đông Hà, tỉnh Quảng Trị cho biết, đơn vị này vừa ra quyết định xử phạt hành chính 2,5 triệu đồng đối với Trần Thị Yến Ly (26 tuổi, chủ shop quần áo Ly Zym, đóng tại số 79 Nguyễn Trãi) về hành vi xâm phạm sức khỏe người khác theo điểm e, điều 5, Nghị định 167 của Chính phủ.

Chuyện trên xe buýt và những điều suy ngẫm

Chuyện trên xe buýt và những điều suy ngẫm
(PLVN) - Xe buýt có nhiều chuyện không ngờ, có những chuyện đau lòng như trộm cắp, có những việc nhân ái khi con người giúp đỡ lẫn nhau và có cả những chuyện đáng suy ngẫm khi người say bất ngờ nói lên những điều mà chỉ có người say mới nói được.

Quảng Ninh: Shophouse của BIM Group bị “tố” thiếu diện tích, chủ đầu tư “hứa” sẽ mời bên thứ 3 đo đạc lại

Quảng Ninh: Shophouse của BIM Group bị “tố” thiếu diện tích, chủ đầu tư “hứa” sẽ mời bên thứ 3 đo đạc lại
(PLVN) - Trước phản ánh của cư dân Lotus Residences  (Tập đoàn BIM Group) về việc diện tích mặt sàn thực tế theo Giấy chứng nhận QSDĐ của mỗi căn Shophouse bị chủ đầu tư “ăn bớt”, bà Lại Phương Nga (Trưởng phòng quản lý tài sản của công ty cổ phần đầu tư phát triển Syrena Việt Nam - thuộc Tập đoàn BIM Group) cho biết sẽ mời bên thứ 3 đo đạc lại, nếu thiếu sẽ khấu trừ tiền.

Xem xét năng lực các Cục, Vụ trưởng từng đỗ 'thủ khoa' ở Bộ GTVT

Xem xét năng lực các Cục, Vụ trưởng từng đỗ 'thủ khoa' ở Bộ GTVT
(PLVN) - Sau 5 năm triển khai thi tuyển và bổ nhiệm các chức danh lãnh đạo cấp trưởng thông qua thi tuyển, giờ là thời điểm một số chức danh ở Bộ GTVT đã hoặc sắp hết nhiệm kỳ 5 năm. Bộ này đang trong giai đoạn rà soát, xem xét năng lực, mức độ tín nhiệm đối với các chức danh này.

TP Thái Bình: Dự án đất nông nghiệp chuyển đổi “biến mất”; biệt thự, nhà tầng không phép đua nhau “mọc” lên

TP Thái Bình: Dự án đất nông nghiệp chuyển đổi “biến mất”; biệt thự, nhà tầng không phép đua nhau “mọc” lên
(PLVN) - Cả dự án đất cấy lúa kém hiệu quả chuyển đổi sang mục đích nuôi, trồng thủy sản bị biến tướng thành đất ở. Các cá nhân đua nhau xây dựng nhà tầng kiên cố, thậm chí cả biệt thự mái thái hoành tráng như chốn vô pháp, vô cương. Đó là thực tế đã và đang xảy ra tại thôn Vũ Trường, xã Vũ Chính, TP Thái Bình, tỉnh Thái Bình.

Hải Phòng: Sau vụ khách hàng phun môi nhập viện cấp cứu, TMV Ngọc Dung bị xử phạt 25 triệu đồng

Hải Phòng:  Sau vụ khách hàng phun môi nhập viện cấp cứu, TMV Ngọc Dung bị xử phạt 25 triệu đồng
(PLVN) - Mới đây, Thanh tra Sở Y tế Hải Phòng đã ban hành quyết định xử phạt đối với thẩm mỹ viện Ngọc Dung (số 205B Lạch Tray, quận Ngô Quyền, Hải Phòng) vì đã bán thuốc cho người bệnh, điều mà 1 thẩm mỹ viện không được phép thực hiện. Quyết định xử phạt được ban hành sau khi Sở Y tế Hải Phòng lập đoàn kiểm tra xác minh thông tin 01 khách hàng nhập viện cấp cứu khi tiến hành phun môi tại Thẩm mỹ viện này.

Bố đánh chết con gái vì nghi bị trộm tiền

Bố đánh chết con gái vì nghi bị trộm tiền
(PLVN) - Phát hiện cặp con gái có số tiền 3,6 triệu đồng, Phong chạy xuống bếp phát hiện số tiền mình cất đã “không cánh mà bay” nên tức tốc tra hỏi. Dù con gái một mực phủ nhận, người cha vẫn hành hung con đến tử vong.

“Đại tiệc” ưu đãi trị giá hàng chục tỷ đồng nhân dịp Khai trương Bamboo Airways Tower 265 Cầu Giấy

“Đại tiệc” ưu đãi trị giá hàng chục tỷ đồng nhân dịp Khai trương Bamboo Airways Tower 265 Cầu Giấy
(PLVN) -Hàng nghìn vé máy bay Bamboo Airways siêu ưu đãi cùng loạt combo sản phẩm độc đáo từ hệ sinh thái Tập đoàn FLC được tung ra trong chương trình, hứa hẹn sẽ biến Sự kiện khai trương Tòa tháp Bamboo Airways Tower 265 Cầu Giấy trở thành một trong những hoạt động tâm điểm của tháng 5/2019 tại Hà Nội. 

Thủ tướng thăm một số ‘địa chỉ đỏ’ tại Saint Petersburg

Thủ tướng thăm một số ‘địa chỉ đỏ’ tại Saint Petersburg
(PLVN) -Sáng nay, 21/5 (giờ địa phương), tại TP. Saint Petersburg, tiếp tục các hoạt động trong chuyến thăm chính thức Liên bang Nga, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Phu nhân và Đoàn cấp cao Việt Nam đã đến viếng, đặt vòng hoa tại Khu tưởng niệm-Nghĩa trang Piskaryovskoye, thăm Khu lưu niệm Lenin, thăm Chiến hạm Rạng Đông, dự triển lãm về văn hóa Việt Nam tại Cung điện Mùa Đông…

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%