Độc đáo thú chơi nhất chi mai của người Hà Nội

(PLVN) - Theo quan niệm của người xưa, mai trắng là loài hoa đại diện cho mùa xuân, là cái rưng rưng khi Tết đến, Xuân về. Năm nay, ngoài thú chơi các loại cây phổ biến cho mùa xuân như đào, quất cảnh, người Hà Nội còn rộ lên phong trào chơi mai trắng, còn gọi là nhất chi mai.
Độc đáo thú chơi nhất chi mai của người Hà Nội Chủ vườn chăm chút mai đón xuân.

Loài mai nở vào những ngày giáp Tết

Hà Nội không chỉ có đào thất thốn Nhật Tân mà từ nhiều năm nay, một thú chơi tao nhã của người xưa đã và đang trở lại. Đó là thú chơi nhất chi mai. Chúng tôi đến làng đào khi không khí Tết đã cận kề.

Anh Trần Tiến Dũng, chủ vườn Dũng Ngà ở Nhật Tân, Tây Hồ, Hà Nội cho biết, những gia đình trồng mai ở làng chỉ đếm trên đầu ngón tay, bởi không phải ai cũng có duyên với loài hoa được xếp vào hàng “quân tử” này. Do đó, ở làng đào, những nhà trồng mai sẽ có một phong cách riêng. Như anh Dũng là chuyên về dáng bon sai…

Chơi mai, hiểu về mai, người ta sẽ thấy cái hay cái đẹp, sự bền bỉ tới kì lạ của những cành nhất chi mai. Mai trắng kể từ khi ra nụ đến lúc tàn có 4 màu, từ nụ xanh chuyển qua nụ đỏ, khi nở hoa thì có màu trắng, đến khi gần tàn sẽ có màu tím, tựa như bốn mùa xuân, hạ, thu, đông. Đến khi cây ra lộc còn có thêm màu nữa.

Hoa, lá, nụ trên cây có số lượng vừa phải. Người chơi mai thường tạo thế theo sở thích của mình. Thân và cành mai nhỏ, giòn, rất khó tạo dáng. Bởi thế, khó nhất khi chơi mai trắng không phải là tạo dáng cây mà là ở công chiết giống và chăm sóc. Vậy nhưng một khi cây đã bén rễ thì sức sống rất mãnh liệt, trời càng lạnh cây càng phát triển.

Điểm đặc biệt của nhất chi mai chính là vụ hoa thứ nhất thường nở vào những ngày giáp Tết và kéo dài hết Tết Nguyên đán. Đến vụ hoa thứ 2, khi mai, đào bắt đầu tàn thì nhất chi mai lại đâm chồi nảy nụ bung nở hoa thêm một đợt nữa. Đợt hoa thứ hai kéo dài cho tới khi chớm hè mới tàn hết.

Trải qua những ngày đông lạnh giá, mai vẫn kiên cường sinh trưởng và trổ hoa trắng tinh khôi khi xuân đến tựa như bậc quân tử luôn giữ mình thanh cao, vì thế được người xưa tôn là “cây quân tử”.

Mai trắng tuy mang cốt cách ngay thẳng, kiên cường của người quân tử nhưng cũng mảnh mai, yêu kiều như hình bóng của người thiếu nữ. Thú chơi mai trắng rất cầu kỳ, đòi hỏi người chơi cần kiên trì, tỉ mẩn nên từ xưa chỉ có những bậc văn sĩ, cao niên mới có thú chơi này. 

Mai đẹp là ở dáng cây, sắc hoa và ở cả bộ rễ. Cây mai lớn chậm, gốc xù xì, thân và bộ rễ có màu đen óng. Nhất chi mai có màu trắng tinh khiết, một bông thường có từ 5 - 6 lớp cánh nhỏ xếp chồng lên nhau, cá biệt có bông có đến 8 - 9 lớp cánh.

Nhất chi mai là loài ưa nước nhưng không chịu được úng, cũng không được để đất khô. Rễ mai nhỏ, yếu nên yêu cầu đất trồng phải thoáng để rễ phát triển. Cây trồng xuống đất thì dễ dàng chăm sóc hơn cây trồng trong chậu. Cây mai đặt ở nơi nhiều nắng gió, hoa sẽ to và dày. Nếu cây lá quá tươi tốt, hoa nhỏ và thưa. Cây mai cũng dễ bị chảy nhựa và sâu đục thân nên người trồng mai, chơi mai luôn phải chú ý.

Và nữa, nhất chi mai quý không chỉ ở sắc hoa thanh khiết, công chăm sóc, tạo thế công phu mà còn ở đặc tính nở hai hoa lần. Hoa nở lần đầu từ khoảng 25 âm đến rằm tháng Giêng. Sau đó, người chơi hoa lại tuốt lá, bấm cành sửa dáng cho mai tái nở. Mai nở lần hai vào khoảng tháng hai âm lịch.

Mai tái nở được coi là chính vụ với những cánh trắng bung tỏa rạng rỡ xen lẫn những chồi lộc xanh tươi. Năm nay, vườn Dũng Ngà đã chuẩn bị hàng trăm chậu mai trắng để đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Các chậu mai với các thế “trực”, “song thụ”, “huyền”, “ngũ phúc”, “thác đổ”… có kích thước không mấy khác nhau.

Giá cả của các chậu mai dao động từ 1 triệu đến hàng chục triệu đồng. Cây càng lớn tuổi, thế cây càng đẹp, giá càng cao. Càng về gần Tết, người đến vườn xem hoa và mua hoa càng tấp nập. Ngoài bán, các chủ vườn còn cung cấp dịch vụ thuê mai trắng với mức giá thấp hơn giá bán từ 500.000 - 1.000.000 đồng. 

“Ai mà biết ngắm nhìn, sướng lắm”

Nhấp chén trà, nghệ nhân Đỗ Văn Lan, một trong những người đầu tiên trồng mai ở Nhật Tân chia sẻ, thú chơi nhất chi mai sâu đậm vào văn hóa người Việt. Thường thì chỉ  những vùng sơn cước miền núi, giống mai mới phát triển tự nhiên tốt. Thế nên, ở đồng bằng, những gia đình  giàu có mới có điều kiện chơi mai như dân gian vẫn nói: vua chơi lan, quan chơi trà, dân sĩ chơi cây si, đa, còn người dân chơi đào chơi liễu...

Bởi thế, theo nghệ nhân Đỗ Văn Lan, thú chơi nhất chi mai không mới mà từ thời cụ Nguyễn  Du đã so sánh sắc đẹp của nàng kiều với cây chi mai. Giờ đây, khi  kỹ thuật phát triển thì số lượng cây tăng lên cao, tính thương mai hóa, nên nhân dân bắt đầu chơi. Tuy nhiên, theo ông Lan, nhiều người còn chưa hiểu hết thú chơi này.

Theo ông Lan, mai là cây có hồn cốt. Nhất chi mai trồng đúng điều kiện thì nở 2 lần. Lần đầu tiên nở hoa bói ai mà ngồi ngắm nó được xem như điều hiếm có. Thời tiết càng đẹp, rét càng sâu thì độ ngân của hoa càng thắm. Có nhiều người chơi hơn chục năm nhưng còn giật mình khi thấy bông hoa mai có hai màu.

Cây mai đẹp thì phải đủ điều kiện ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm nhưng khi mới nở ra nụ thì đài bên ngoài màu vỏ đỗ xanh tươi rất đẹp, trong nó là màu son môi đỏ cờ… Nó sẽ giữ như vậy trong ba ngày, sang ngày thứ tư hoa sẽ bung mạ ra chuyển thành màu tím, hết tím hồng sẽ bay màu dần. Đến bảy ngày thì màu tím ra mép ngoài cánh hoa.

Và hay hơn nữa, mỗi bông mai hai bên có hai lộc, ra hết bông hoa đó thì chân lộc đó lại nảy ra hai  nụ mới, cứ liên tiếp như vậy. Nếu cây không đủ điều kiện nuôi dưỡng tốt, khi mang vào nhà nó sẽ chỉ trắng bông như tuyết mà thôi. Nhiều người tưởng giống khác, nhưng thực ra nếu không có môi trường tốt thì không màu tím hồng và đỏ son ngay từ nụ.

Nghệ nhân Đỗ Văn Lan hồn hậu bày tỏ cảm xúc: “ Càng chơi mai càng thấy hay, thấy đẹp. Ai biết mà ngắm nhìn sướng lắm”.

Theo ông Lan, thời tiết năm nay mưa thuận, hầu như không phải tưới như mọi năm gió mùa khô. Đặc biệt, năm nay nhiệt độ xuống sâu nên cây có điều kiện ngủ đông, độ ngân càng tốt, mai sau nụ ra càng to, búp ra càng căng nhìn cây càng có hồn… 

Sở dĩ ông Lan chuộng cây mai dáng tự nhiên bởi xưa đã từng uốn tỉa nhiều, nhưng giờ mọi người thích dáng cây tự nhiên, ít chịu tác động của con người. Hơn nữa, đó còn là sự hài hòa giữa thuyết âm và dương, thuận theo tự nhiên.

Tâm lý người chơi muốn thuận thiên, hạn chế tối đa uốn tỉa để người chơi cảm nhận. Do đó, ông Lan nếu có làm cây thế cũng làm thuận thiên như trong thế tự nhiên: trực, xiêu, hoành, thác đổ... 

Hỏi ông Lan, để có một cành mai nhỏ chơi Tết cũng tốn tiền triệu, vậy có kén khách quá không? Người nghệ nhân đắm say với nhất chi mai bày tỏ, một nhành mai cũng nói lên mùa xuân nên không nhất thiết cần cây to, người xưa cũng chỉ cần một cành nhành mai trước sân nhà.

Hơn nữa, Tết giờ đã đủ đầy, mọi người chấp nhận những thú chơi  “đáng đồng tiền bát gạo”, họ chấp nhận trả đồng tiền cao hơn vì cái đẹp, vì tinh thần Tết…

Miên Thảo

Cùng chuyên mục

“Tín dụng đen”, “xã hội đen” lộng hành ở Thái Bình: Xót xa những phận đời ngang trái

“Tín dụng đen”, “xã hội đen” lộng hành ở Thái Bình: Xót xa những phận đời ngang trái

(PLVN) - Chỉ vì trực tiếp hay gián tiếp trót vướng vào một ổ nhóm "tín dụng đen" số má, cuộc sống của nhiều gia đình tại tỉnh Thái Bình đã bị đảo lộn. Các nạn nhân đồng loạt thốt lên rằng: "Giá như ngay từ đầu các cơ quan chức năng làm hết trách nhiệm, hết mình bảo vệ, quan tâm và gần dân hơn, thì đâu nên nỗi".

Đọc thêm

Bà Nà Hills “phục dụng” lại sắc màu rêu phong cho Cầu Vàng sau sự cố du khách vẽ bậy

Bà Nà Hills “phục dụng” lại sắc màu rêu phong cho Cầu Vàng sau sự cố du khách vẽ bậy
(PLVN) - Ngày 22/4, một fanpage cộng đồng nổi tiếng đã chia sẻ loạt hình ảnh một du khách trẻ dùng bút xoá viết lên bàn tay nâng đỡ cây Cầu Vàng tại khu du lịch Bà Nà Hills (Đà Nẵng). Sau sự việc tương tự tại Fansipan và nhiều nơi khác, đến lúc này, rất cần một giải pháp mạnh để ý thức của người đi du lịch được cải thiện.
Huế đẹp lung linh trong ánh sáng cầu Trường Tiền

Huế đẹp lung linh trong ánh sáng cầu Trường Tiền

(PLVN) - Thành phố Huế đã đầu tư hơn 10 tỷ đồng lắp đặt hệ thống 210 bộ đèn LED nhiều màu, được điều khiển lập trình trên máy tính, có khả năng tạo ra tất cả mọi hiệu ứng ánh sáng màu cho cây cầu lịch sử này.

Vẻ quyến rũ của 'Hoa hậu nghèo nhất trong các Hoa hậu'

Vẻ quyến rũ của 'Hoa hậu nghèo nhất trong các Hoa hậu'
Gia nhập mái nhà VTV24, Hoa hậu Đỗ Mỹ Linh dần bị cuốn hút bởi "mối duyên" với truyền hình đầy thú vị nhưng cũng không ít áp lực. Người đẹp được ví là “Hoa hậu nghèo nhất trong các Hoa hậu” có sự tiến bộ từng ngày về phong cách sau khi trở thành MC, BTV nhà đài.

Huawei chọn “đứng sau” những chiếc xe hơi số

Huawei chọn “đứng sau” những chiếc xe hơi số
(PLVN) - Huawei khẳng định, người khổng lồ công nghệ này sẽ không sản xuất ô tô mà tập trung vào công nghệ thông tin – viễn thông (ICT) để hỗ trợ các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) xe hơi chế tạo những chiếc xe tốt hơn.

Bảo Thắng (Lào Cai): Nghi vấn “dàn xếp” đấu thầu, gắn mác dự án để “ăn chia” ngân sách?

Bảo Thắng (Lào Cai): Nghi vấn “dàn xếp” đấu thầu, gắn mác dự án để “ăn chia” ngân sách?
(PLVN) - Hàng loạt dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước hàng chục tỷ đồng tại huyện Bảo Thắng (tỉnh Lào Cai) do Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Bảo Thắng làm chủ đầu tư bị nghi vấn đấu thầu bất minh nhằm “dàn xếp” cho một nhóm nhà thầu “sân sau” liên tiếp trúng thầu để “ăn chia”, rút ruột ngân sách?

Khánh thành Nhà máy nước sạch có công nghệ hiện đại và quy mô lớn nhất khu vực Đồng bằng sông Cửu Long

Khánh thành Nhà máy nước sạch có công nghệ hiện đại và quy mô lớn nhất khu vực Đồng bằng sông Cửu Long
(PLVN) - Sau 12 tháng thi công thần tốc, ngày 20/04/2019, Nhà máy nước sạch Nhị Thành (Long An) – một trong những dự án nhà máy xây mới có quy mô lớn nhất khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long, góp phần trực tiếp giải quyết vấn đề sử dụng nước ngầm, gây ra tình trạng sụt lún nghiêm trọng ở khu vực này đã chính thức khánh thành và đưa vào vận hành cấp phát nước. Đây là dự án nước sạch trọng điểm của tỉnh Long An với dự phòng cấp nước lên đến 80.000 m3/ngày đêm, có tổng số vốn đầu tư 653 tỉ đồng.
Ca sĩ Đan Trường “đốn tim” khán giả tại lễ mở bán TMS Hotel Quy Nhon Beach

Ca sĩ Đan Trường “đốn tim” khán giả tại lễ mở bán TMS Hotel Quy Nhon Beach

(PLVN) - Sự hiện diện của “anh Bo” Đan Trường tại lễ mở bán dự án TMS Hotel Quy Nhon Beach vừa diễn ra khiến hàng trăm khách mời tham dự chương trình dâng trào cảm xúc. Giọng ca vàng của làng giải trí Việt không chỉ đốn tim khán giả bởi những bản hit đình đám một thời mà còn lưu lại những khoảnh khắc đáng nhớ cùng các khán giả của chương trình.

“Tín dụng đen”, “xã hội đen” lộng hành ở Thái Bình: Xót xa những phận đời ngang trái

“Tín dụng đen”, “xã hội đen” lộng hành ở Thái Bình: Xót xa những phận đời ngang trái
(PLVN) - Chỉ vì trực tiếp hay gián tiếp trót vướng vào một ổ nhóm "tín dụng đen" số má, cuộc sống của nhiều gia đình tại tỉnh Thái Bình đã bị đảo lộn. Các nạn nhân đồng loạt thốt lên rằng: "Giá như ngay từ đầu các cơ quan chức năng làm hết trách nhiệm, hết mình bảo vệ, quan tâm và gần dân hơn, thì đâu nên nỗi".

Trung tướng Trần Đình Nhã: Tướng của VNA được điều sang nhưng Jetstar vẫn lỗ, cách dùng người của VNA có vấn đề?

Trung tướng Trần Đình Nhã: Tướng của VNA được điều sang nhưng Jetstar vẫn lỗ, cách dùng người của VNA có vấn đề?
(PLVN) - Tiếp tục câu chuyện lãnh đạo Vietnam Airline (VNA) được thăng chức cho dù trong thời gian lãnh đạo Hãng hàng không Jetstar Pacific (JPA) đã góp phần tạo nên khoản lỗ lũy kế hơn 4000 tỷ đồng, Báo Pháp luật Việt Nam đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Trung tướng Trần Đình Nhã, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh của Quốc hội về vấn đề này.
Thủ tướng sắp dự Diễn đàn 'Vành đai và Con đường' tại Trung Quốc

Thủ tướng sắp dự Diễn đàn 'Vành đai và Con đường' tại Trung Quốc

(PLVN) - Bộ Ngoại giao ngày 22/4 ra thông cáo cho biết, nhận lời mời của Tổng Bí thư , Chủ tịch nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sẽ dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Diễn đàn cấp cao hợp tác “Vành đai và Con đường” lần thứ hai tại Bắc Kinh, Trung Quốc từ ngày 25 đến 27/4/2019.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%