Đâu rồi cái tâm với di sản?

(PLVN) - Khoan, vít cốt thép lên tháp cổ, xây cầu hiện đại giữa lòng di sản, sơn móng tay cho tượng hay trùng tu di tích cổ theo phong cách thời thượng... là vài trong rất nhiều câu chuyện cười ra nước mắt về gìn giữ di sản. Và cội nguồn của những sai lầm này phải kể đến tư duy của những người quản lý văn hóa.
Đâu rồi cái tâm với di sản? Pano được gỡ khỏi tháp cổ sau phản ứng của người dân. (Ảnh từ trang Thông tin Bình Định).

Sáng tạo hay... “tối tạo”?

Mấy ngày gần đây, sự việc cơ quan quản lý văn hóa tỉnh Bình Định đã cho phép khoan lắp pano quảng cáo vào cụm tháp Chăm cổ đã khiến những người yêu mến kiến trúc tháp Chăm bức xúc lên tiếng.

Hai ngọn tháp bị khoan cắt và lắp trụ sắt treo pano lên là tháp Bánh ít và tháp Đôi. Tháp Bánh ít hay còn gọi là tháp Bạc gồm 4 cụm tháp, trong đó ngọn tháp bị khoan gắn pano là ngọn tháp to nhất trong cụm tương tự,  Tháp đôi  gồm 2 ngọn tháp: Tháp Nam và tháp Bắc. Ngọn tháp được chọn lắp trụ sắt làm pano quảng cáo cũng là ngọn tháp có quy mô lớn hơn.

Ngay từ khi những hình ảnh các ngọn tháp cổ xuất hiện trên mạng với tấm “áo mới” kệch cỡm, kì quặc, những người quan tâm đến kiến trúc tháp Chăm nói riêng và các di sản văn hóa nói chung đã có sự lên án mạnh mẽ.

Theo những chuyên gia lẫn người dân có hiểu biết về tình trạng của các tháp cổ này, thì những ngọn tháp hàng ngàn tuổi nói trên đã có sự xuống cấp về nền, móng. Các tháp này đã trải qua sự trùng tu và đáng lý ra những người quản lý văn hóa phải rất nâng niu, tìm mọi cách để bảo vệ các ngọn tháp đang trong tình trạng rất “mong manh” này.

Thế nhưng, thay vào đó họ lại khoan, cắt và gắn lên chính diện tháp cổ rêu phong những tấm pano quảng cáo du lịch làm bằng chất liệu hết sức hiện đại: khung sắt sơn đủ màu! Nếu nói về mặt thẩm mỹ, việc đặt các vật liệu hiện đại với màu sắc phô trương lên ngôi tháp gạch cổ là một sự phản cảm thị giác. Nói về bảo vệ di sản, đây là hành vi phá hoại di sản do thiếu kiến thức lẫn nhận thức. 

Trước phản ứng của dư luận, ngay sau đó lãnh đạo tỉnh Bình Định đã chỉ đạo tháo gỡ ngay những tấm bảng quảng cáo nói trên khỏi các tháp.

Một sự việc khác gây ồn ào không kém cũng xuất phát từ một si sản văn hóa phi vật thể ở Huế: Áo dài nón lá. Vào dịp lễ hội áo dài tại Huế vừa qua, người ta thấy các cô gái Huế bên cạnh áo dài tím và nón lá mộc mạc, trên đỉnh nón lá còn xuất hiện đèn led lấp lánh, to đùng với dòng chữ “Huế”.

Mặc dù nhà thiết kế đã giải thích gắn đèn led để tạo hiệu ứng ánh sáng lung linh, nhưng đa phần người dân vẫn phản ứng mạnh trước hình ảnh này. Nhiều người cho rằng, tà áo dài tím và chiếc nón lá đơn thuần đã làm nên vẻ đẹp mộc mạc rất Huế. Việc đưa đèn led lên nón thiếu tính thẩm mỹ, phá hủy hình tượng áo dài truyền thống, thậm chí có thể gọi là “thảm họa thời trang”, là “tối tạo” thay vì sáng tạo.

Những vết thương khó lành

Có không ít di sản vật thể và phi vật thể trong nước đã bị chính những người mang danh quản lý văn hóa đối xử như thế. Từ Bưu điện TP HCM bị sơn lên màu vàng chóe, sau đó lại phải sơn lại, đến Nhà hát Lớn Hà Nội cũng bị trùng tu với màu sắc tương tự, hay các tượng la hán ở chùa Đậu (Hà Nội) bị sơn lại móng tay móng chân đỏ chói.

Không chỉ thế, thi thoảng người ta còn thấy các công trình giả cổ “bỗng dưng” mọc ra trái phép giữa lòng các di sản cổ như cây cầu “sống ảo” xuyên núi rừng Tràng An, hay một ngôi pháp đường xây không phép trong lòng quần thể di tích chùa Hương...

Những hành vi trùng tu một cách phá hoại các di sản không còn là hiện tượng nhỏ lẻ mang tính địa phương nữa, mà nó nói lên cái tâm của những người quản lý di sản văn hóa nói chung. Trước hết, đó là sự thiếu hiểu biết về kiến trúc cổ.

Là những người quản lý di sản, nhưng họ thiếu tìm tòi, nghiên cứu lịch sử hình thành lẫn hình dáng ban đầu của chính di sản đó. Và tiếp theo là tấm lòng đối với di sản, là không có. Nếu có lòng với các di sản văn hóa, có lẽ người ta sẽ cân nhắc kĩ lưỡng lắm, nương nhẹ nâng niu lắm, chứ không thẳng tay lấy sơn mới sơn lên tượng cổ, khoan thẳng vào tường tháp cổ ngàn năm hay gắn đèn led lên nón lá cổ truyền Huế...

Những tấm pano hoành tráng đã được dời đi khỏi các cụm tháp cổ Quy Nhơn. Nhưng nhưng lỗ thủng từ mũi khoan trên thân tháp, dù thời gian bao lâu vẫn sẽ cứ trơ trơ ra đó. Nó như một vết thương nhắc nhở về sự tàn nhẫn của con người đối với di sản ngàn năm... 

Ngọc Mai
Loading...

Cùng chuyên mục

Thanh Hóa: Phó Trạm Cảnh sát Giao thông Quảng Xương bị tố “mượn việc công” chèn ép doanh nghiệp

Thanh Hóa: Phó Trạm Cảnh sát Giao thông Quảng Xương bị tố “mượn việc công” chèn ép doanh nghiệp

(PLVN) - Kể từ khi ông Phùng Văn Hải, Chủ nhà hàng Hải Béo kiên quyết đòi khoản nợ 200 triệu đồng mà Thiếu tá Nguyễn Văn Thành  (Phó Trạm Cảnh sát Giao thông Quảng Xương) mượn cách đây 2 năm, hoạt động kinh doanh bỗng trở nên khó khăn hơn, các nhà xe lần lượt rời xa nhà hàng vì sợ “bị xử lý”.

Đọc thêm

Loading...
Bộ Chính trị kỷ luật cảnh cáo nguyên Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh

Bộ Chính trị kỷ luật cảnh cáo nguyên Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh

Ngày 19/7/2019, tại Hà Nội, dưới sự chủ trì của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, Bộ Chính trị họp xem xét, thi hành kỷ luật đối với đồng chí Vũ Văn Ninh, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Ủy viên Ban cán sự đảng Chính phủ, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ. 

Mối nguy từ những đống rác Mỹ phát tán khắp thế giới

Mối nguy từ những đống rác Mỹ phát tán khắp thế giới
(PLVN) - Cuộc điều tra toàn cầu của tờ báo Anh Guardian phát hiện hàng trăm nghìn tấn nhựa Mỹ được chuyển tới nhiều nước đang phát triển để tận dụng nguồn lao động giá rẻ. Quy trình tái chế bẩn thỉu, chủ yếu dựa vào thủ công này gây hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng và môi trường nước sở tại.

Vì sao Zalo bị đề nghị thu hồi tên miền?

Vì sao Zalo bị đề nghị thu hồi tên miền?
(PLVN) - Sở Thông tin và Truyền thông TPHCM mới ra văn bản yêu cầu các nhà đăng ký và quản lý tên miền tại Việt Nam dừng cung cấp 2 tên miền là Zalo.vn và Zalo.me. Theo cơ quan chức năng, hai tên miền này cung cấp dịch vụ mạng xã hội nhưng không có giấy phép thiết lập mạng xã hội. 
Sạt lở bờ sông, nhiều hộ dân An Giang phải di dời khẩn cấp

Sạt lở bờ sông, nhiều hộ dân An Giang phải di dời khẩn cấp

(PLVN) - Ông Lương Huy Khanh - Chánh văn phòng Ban Chỉ đạo Ứng phó biến đổi khí hậu - Phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn (UPBĐKH – PCTT&TKCN) tỉnh An Giang xác nhận, mấy ngày vừa qua, trên địa bàn tỉnh An Giang tiếp tục xảy ra hiện tượng sụt lún đất bờ sông Ông Chưởng, ấp Long Hòa 1, xã Long Kiến, huyện Chợ Mới. 

Thiếu nữ 19 tuổi lừa bạn của mẹ gần 3 tỷ đồng

Thiếu nữ 19 tuổi lừa bạn của mẹ gần 3 tỷ đồng
(PLVN) - Tạo vẻ ngoài “sang chảnh”, thiếu nữ 19 tuổi ở Thái Bình còn “sắm” con dấu, tài liệu giả rồi tự phong là giám đốc doanh nghiệp bất động sản để lừa đảo hàng tỷ đồng từ những người nhẹ dạ.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%