Đâu rồi cái tâm với di sản?

(PLVN) - Khoan, vít cốt thép lên tháp cổ, xây cầu hiện đại giữa lòng di sản, sơn móng tay cho tượng hay trùng tu di tích cổ theo phong cách thời thượng... là vài trong rất nhiều câu chuyện cười ra nước mắt về gìn giữ di sản. Và cội nguồn của những sai lầm này phải kể đến tư duy của những người quản lý văn hóa.
Đâu rồi cái tâm với di sản? Pano được gỡ khỏi tháp cổ sau phản ứng của người dân. (Ảnh từ trang Thông tin Bình Định).

Sáng tạo hay... “tối tạo”?

Mấy ngày gần đây, sự việc cơ quan quản lý văn hóa tỉnh Bình Định đã cho phép khoan lắp pano quảng cáo vào cụm tháp Chăm cổ đã khiến những người yêu mến kiến trúc tháp Chăm bức xúc lên tiếng.

Hai ngọn tháp bị khoan cắt và lắp trụ sắt treo pano lên là tháp Bánh ít và tháp Đôi. Tháp Bánh ít hay còn gọi là tháp Bạc gồm 4 cụm tháp, trong đó ngọn tháp bị khoan gắn pano là ngọn tháp to nhất trong cụm tương tự,  Tháp đôi  gồm 2 ngọn tháp: Tháp Nam và tháp Bắc. Ngọn tháp được chọn lắp trụ sắt làm pano quảng cáo cũng là ngọn tháp có quy mô lớn hơn.

Ngay từ khi những hình ảnh các ngọn tháp cổ xuất hiện trên mạng với tấm “áo mới” kệch cỡm, kì quặc, những người quan tâm đến kiến trúc tháp Chăm nói riêng và các di sản văn hóa nói chung đã có sự lên án mạnh mẽ.

Theo những chuyên gia lẫn người dân có hiểu biết về tình trạng của các tháp cổ này, thì những ngọn tháp hàng ngàn tuổi nói trên đã có sự xuống cấp về nền, móng. Các tháp này đã trải qua sự trùng tu và đáng lý ra những người quản lý văn hóa phải rất nâng niu, tìm mọi cách để bảo vệ các ngọn tháp đang trong tình trạng rất “mong manh” này.

Thế nhưng, thay vào đó họ lại khoan, cắt và gắn lên chính diện tháp cổ rêu phong những tấm pano quảng cáo du lịch làm bằng chất liệu hết sức hiện đại: khung sắt sơn đủ màu! Nếu nói về mặt thẩm mỹ, việc đặt các vật liệu hiện đại với màu sắc phô trương lên ngôi tháp gạch cổ là một sự phản cảm thị giác. Nói về bảo vệ di sản, đây là hành vi phá hoại di sản do thiếu kiến thức lẫn nhận thức. 

Trước phản ứng của dư luận, ngay sau đó lãnh đạo tỉnh Bình Định đã chỉ đạo tháo gỡ ngay những tấm bảng quảng cáo nói trên khỏi các tháp.

Một sự việc khác gây ồn ào không kém cũng xuất phát từ một si sản văn hóa phi vật thể ở Huế: Áo dài nón lá. Vào dịp lễ hội áo dài tại Huế vừa qua, người ta thấy các cô gái Huế bên cạnh áo dài tím và nón lá mộc mạc, trên đỉnh nón lá còn xuất hiện đèn led lấp lánh, to đùng với dòng chữ “Huế”.

Mặc dù nhà thiết kế đã giải thích gắn đèn led để tạo hiệu ứng ánh sáng lung linh, nhưng đa phần người dân vẫn phản ứng mạnh trước hình ảnh này. Nhiều người cho rằng, tà áo dài tím và chiếc nón lá đơn thuần đã làm nên vẻ đẹp mộc mạc rất Huế. Việc đưa đèn led lên nón thiếu tính thẩm mỹ, phá hủy hình tượng áo dài truyền thống, thậm chí có thể gọi là “thảm họa thời trang”, là “tối tạo” thay vì sáng tạo.

Những vết thương khó lành

Có không ít di sản vật thể và phi vật thể trong nước đã bị chính những người mang danh quản lý văn hóa đối xử như thế. Từ Bưu điện TP HCM bị sơn lên màu vàng chóe, sau đó lại phải sơn lại, đến Nhà hát Lớn Hà Nội cũng bị trùng tu với màu sắc tương tự, hay các tượng la hán ở chùa Đậu (Hà Nội) bị sơn lại móng tay móng chân đỏ chói.

Không chỉ thế, thi thoảng người ta còn thấy các công trình giả cổ “bỗng dưng” mọc ra trái phép giữa lòng các di sản cổ như cây cầu “sống ảo” xuyên núi rừng Tràng An, hay một ngôi pháp đường xây không phép trong lòng quần thể di tích chùa Hương...

Những hành vi trùng tu một cách phá hoại các di sản không còn là hiện tượng nhỏ lẻ mang tính địa phương nữa, mà nó nói lên cái tâm của những người quản lý di sản văn hóa nói chung. Trước hết, đó là sự thiếu hiểu biết về kiến trúc cổ.

Là những người quản lý di sản, nhưng họ thiếu tìm tòi, nghiên cứu lịch sử hình thành lẫn hình dáng ban đầu của chính di sản đó. Và tiếp theo là tấm lòng đối với di sản, là không có. Nếu có lòng với các di sản văn hóa, có lẽ người ta sẽ cân nhắc kĩ lưỡng lắm, nương nhẹ nâng niu lắm, chứ không thẳng tay lấy sơn mới sơn lên tượng cổ, khoan thẳng vào tường tháp cổ ngàn năm hay gắn đèn led lên nón lá cổ truyền Huế...

Những tấm pano hoành tráng đã được dời đi khỏi các cụm tháp cổ Quy Nhơn. Nhưng nhưng lỗ thủng từ mũi khoan trên thân tháp, dù thời gian bao lâu vẫn sẽ cứ trơ trơ ra đó. Nó như một vết thương nhắc nhở về sự tàn nhẫn của con người đối với di sản ngàn năm... 

Ngọc Mai

Cùng chuyên mục

Một góc nhìn về chuyển giới trong tín ngưỡng và tôn giáo

Một góc nhìn về chuyển giới trong tín ngưỡng và tôn giáo

(PLVN) -  Ở Việt Nam có tín ngưỡng thờ Mẫu, thờ Đức Thánh Trần với tập tục hầu bóng, lên đồng, kèm theo các động tác múa đặc trưng của từng vị Thánh nhập đồng, thực hiện nghi lễ trong môi trường âm nhạc, ca hát tưng bừng. Tại các buổi hầu đồng, không hiếm gặp các trường hợp rơi vào trạng thái bị “ốp đồng” mà dân gian vẫn hay gọi là người có căn đồng. Những người này có thể là nam hoặc nữ, nhưng khi đã “ốp đồng” thì họ có thể sẽ thể hiện sự nam tính (đối với người bị ốp đồng là nữ) hoặc thể hiện sự nữ tính (đối với người bị ốp đồng là nam) tùy thuộc vào căn của một vị Thánh nào đó trong Tứ phủ. 

Đọc thêm

Bà con TP Hà Tiên vui mừng nhận những phần quà từ chương trình “Chung tay xóa nghèo pháp luật về biên giới, biển đảo 2019”

Bà con TP Hà Tiên vui mừng nhận những phần quà từ chương trình “Chung tay xóa nghèo pháp luật về biên giới, biển đảo 2019”
(PLVN) - Tiếp tục hành trình đến với bà con nghèo vùng biên giới, đoàn công tác của Báo Pháp luật Việt Nam phối hợp cùng bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Kiên Giang đã đưa chương trình "Chung tay xóa nghèo pháp luật về biên giới biển đảo" năm 2019 về với bà con TP Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang.

Thiêng liêng lá cờ đỏ sao vàng giữa trùng khơi ngư trường Tổ quốc

Thiêng liêng lá cờ đỏ sao vàng giữa trùng khơi ngư trường Tổ quốc
(PLVN) - Nhiều năm qua, Báo Pháp luật Việt Nam đã trao tặng hàng chục ngàn lá cờ đến ngư dân vùng biển mọi miền đất nước. Riêng chương trình “Chung tay xóa nghèo pháp luật về biên giới, biển đảo năm 2019” đã trao tận tay trên 3.000 lá cờ Tổ quốc cho các đội tàu cá đánh bắt xa bờ của tỉnh Kiên Giang, nhằm tiếp thêm sức mạnh, động viên bà con ngư dân chung tay giữ vững chủ quyền biển đảo.

Báo Pháp luật Việt Nam “Chung tay xóa nghèo pháp luật” về với Kiên Giang

Báo Pháp luật Việt Nam “Chung tay xóa nghèo pháp luật” về với Kiên Giang
(PLVN) - Chuyến công tác thiện nguyện xã hội "Chung tay xóa nghèo pháp luật" tại tỉnh Kiên Giang đã kết thúc tốt đẹp. Với những người làm Báo PLVN, những chuyến công tác thiện nguyện xã hội ấm áp nghĩa tình như thế này có ý nghĩa vô cùng to lớn trong việc bồi dưỡng tâm hồn, giáo dục tình yêu Tổ quốc, yêu đồng bào, tiếp tục lan tỏa những thông điệp đầy nhân văn của tờ Báo Pháp luật Việt Nam "Vì Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa", tờ báo được Đảng tin, dân yêu, doanh nghiệp đồng hành.

Cuộc chiến thương mại Nhật - Mỹ trong quá khứ

Cuộc chiến thương mại Nhật - Mỹ trong quá khứ
(PLVN) - Trong khi chính quyền Bắc Kinh đang đàm phán thỏa thuận chấm dứt chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, mới đây một nhóm các nhà kinh tế học nổi tiếng của Trung Quốc đã tham gia thảo luận với các đối tác Nhật Bản để trả lời câu hỏi: Liệu Trung Quốc có thể tránh được "những thập kỷ mất mát" như Nhật Bản từng gặp trong quá khứ hay không.

Kẻ giết người hàng loạt bị tuyên 42 án tử hình

Kẻ giết người hàng loạt bị tuyên 42 án tử hình
(PLVN) - Andrei Romanovich Chikatilo được đánh giá là một kẻ giết người hàng loạt “thông minh bậc nhất thế giới”. Với những cáo buộc tội tấn công tình dục, đánh đập và giết hại ít nhất 52 phụ nữ và trẻ em trong khoảng thời gian từ năm 1978 - 1990, ông ta được đặt biệt danh “Gã đồ tể khát máu vùng Rostov” hay “Máy xới đỏ vùng Rostov. 

WHO báo động bệnh sởi bùng phát toàn cầu

WHO báo động bệnh sởi bùng phát toàn cầu
(PLVN) - Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố, bệnh sởi đang gia tăng mạnh mẽ trên toàn cầu trong ba tháng đầu năm 2019. Tổ chức này cảnh báo, số lượng người nhiễm sởi đang bùng phát ở quy mô mạnh nhất trong lịch sử nhân loại. 

Bạc Liêu kỷ niệm 129 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Bạc Liêu kỷ niệm 129 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh
(PLVN) - Kỷ niệm 129 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2019), sáng 19/5, cán bộ, viên chức Sở Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch tỉnh Bạc Liêu đã tổ chức lễ viếng, dâng hương và báo công tại Đền thờ Bác Hồ ở xã Châu Thới, huyện Vĩnh Lợi (Bạc Liêu) - di tích lịch sử cấp quốc gia. Dịp này, Ban Quản lí di tích thuộc sở VH-TT-TT&DL cũng đã tổ chức Hội thi “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách HCM lần thứ nhất năm 2019”.

Đại lễ Phật đản 2019, chùa Thánh Quang tổ chức Lễ đón nhận kỷ lục Guinness

Đại lễ Phật đản 2019, chùa Thánh Quang tổ chức Lễ đón nhận kỷ lục Guinness
(PLVN) - Hòa chung không khí hân hoan của những người con Phật trên khắp Thế giới và mọi miền trong cả nước mừng Đại lễ Phật đản Liên Hợp quốc lần thứ 16 – Vesak 2019 (PL.2563 - DL.2019), sáng ngày 18/5 tại Khu quần thể di tích Thế giới tâm linh chùa Thánh Quang – Đình Đền Tướng Quốc (Yên Phong, Bắc Ninh) diễn ra Đại lễ Phật đản và Lễ đón nhận các kỷ lục. 

Lượng điện tiêu thụ vượt đỉnh, lập kỷ lục mới

Lượng điện tiêu thụ vượt đỉnh, lập kỷ lục mới
Mặc dù chưa phải nắng nóng đỉnh điểm nhưng những ngày giữa tháng 5 vừa qua sản lượng điện tiêu thụ đã thiết lập kỷ lục mới và vượt đỉnh của năm 2018, làm cho việc vận hành hệ thống điện quốc gia phải đối mặt với nhiều khó khăn, áp lực.
Thủ tướng: Cần xóa bỏ ngay thứ văn hóa không nhúc nhích

Thủ tướng: Cần xóa bỏ ngay thứ văn hóa không nhúc nhích

Sáng 19/5, tại Hà Nội, phát động phong trào “Cán bộ, công chức, viên chức thi đua thực hiện văn hóa công sở”, Thủ tướng nêu rõ, cần xóa bỏ ngay thứ văn hóa không nhúc nhích, để “nước đến chân mới nhảy”, đợi nhắc thì làm, sáng cắp ô đi chiều cắp về, đang trong giờ rời nhiệm sở không có lý do chính đáng. Không ăn lạm từng giây, từng phút, từng đồng thuế của người dân.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%