Đề xuất tăng thuế VAT: Phương án nào tối ưu?

(PLO) - Việc tăng thuế thuế giá trị gia tăng (VAT) từ 5-10% lên 6-12% theo tính toán của giới chuyên gia có thể làm giảm 0,01% GDP, làm chi tiêu bình quân của hộ gia đình giảm 0,89%.Với phương án bỏ mức thuế 5%, đồng loạt áp dụng mức thuế VAT chung là 10%, GDP có thể tăng 0,03%, chi tiêu bình quân của hộ gia đình giảm 0,32%. Với hai phương án, số người nghèo tăng tương ứng khoảng 240 nghìn người và 202 nghìn người…
Đề xuất tăng thuế VAT: Phương án nào tối ưu? Tăng thuế VAT, các hộ tiêu dùng nhiều thực phẩm như rau, thịt sẽ bị ảnh hưởng nhiều hơn…

Đây là kết quả vừa được nhóm nghiên cứu của Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) cùng Oxfam công bố tại Hội thảo “Đánh giá tác động của việc tăng thuế VAT lên tổng thể nền kinh tế và phúc lợi hộ gia đình” tổ chức sáng qua, 28/5. 

Tăng hơn 200.000 người nghèo 

Đại diện nhóm nghiên cứu, TS Nguyễn Việt Cường (Đại học Kinh tế Quốc dân) nêu lên 2 phương án tăng thuế VAT để so sánh.

Phương án 1, tăng thuế ở mức 1,2%. Phương án này giống với đề xuất của Bộ Tài chính trước đó, tức là mặt hàng có thuế 5% tăng lên 6%, mặt hàng thuế 10% tăng lên 12% và mặt hàng thuế 0% giữ nguyên.

Phương án 2 được nhóm nghiên cứu đề xuất thêm là mặt hàng thuế 5% tăng lên 10% trong khi mặt hàng thuế 0% và 10% không điều chỉnh.

Với 2 phương án trên, nhóm nghiên cứu sử dụng số liệu khảo sát Mức sống hộ gia đình Việt Nam (VHLSS) của Tổng cục Thống kê năm 2016 để tính toán.

Kết quả cho thấy, nếu tăng thuế như phương án 1, tỷ lệ nghèo tăng lên 0,26%, tương ứng với khoảng 240.000 người nghèo tăng lên. Với phương án 2, tăng thuế VAT lên mức chung 10% thì tác động nhỏ hơn một chút. Tỷ lệ nghèo tăng lên 0,22%, tương ứng với khoảng 202.000 người nghèo tăng lên. 

Tuy nhiên, phương án 2 gặp phải vấn đề là việc điều chỉnh theo hướng áp thuế tất cả 10% thay vì có mặt hàng 5% như hiện tại sẽ ảnh hưởng nhiều hơn đến các nhóm nghèo, đặc biệt các hộ tiêu dùng nhiều thực phẩm như rau, thịt sẽ bị ảnh hưởng nhiều hơn.

Nguyên nhân được chỉ ra là do thuế suất 5% hiện được áp dụng cho các hàng hoá, dịch vụ thiết yếu như nước sạch, sản xuất phân bón, dạy học, thức ăn chăn nuôi, các sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản chưa qua chế biến,… 

“Tăng thuế VAT đồng nghĩa với việc tăng giá bán và người tiêu dùng là người chịu thuế chính. Xét về tác động lên nghèo đói thì VAT chỉ có tác động lên nhóm thu nhập thấp ở cận chuẩn nghèo. Các hộ gia đình có mức sống cao cũng bị giảm mức chi tiêu nhưng mức giảm này không làm họ rơi vào nghèo như nhóm cận nghèo…”, ông Cường nhận định.

Phương án nào?

Với 2 phương án tăng thuế VAT, nhóm nghiên cứu cũng đưa ra các con số tác động đến kinh tế vĩ mô. Cụ thể, với  phương án 1, thu ngân sách nhà nước (NSNN) sẽ tăng thêm 4,9%. Nếu Chính phủ dùng tiền thuế tăng thêm để đầu tư phát triển sẽ làm tổng đầu tư toàn xã hội tăng thêm 1,7%. Tuy nhiên, tổng thu nhập và tổng chi tiêu của hộ gia đình sẽ giảm bớt đi hơn 0,9% (giống như kết quả với mô hình sử dụng số liệu VHLSS). Do đó, sản lượng thực của nền kinh tế không tăng lên, có thể làm giảm 0,01% GDP. 

Với phương án 2, thu NSNN sẽ tăng thêm 2% (thấp hơn phương án 1). Nếu Chính phủ dùng tiền này để đầu tư phát triển sẽ làm tổng đầu tư toàn xã hội tăng thêm gần 1,8%. Tuy nhiên, tổng thu nhập và tổng chi tiêu của hộ gia đình sẽ giảm bớt đi 1%. Do đó, sản lượng của của nền kinh tế không tăng giống như phương án 1, GDP có thể tăng 0,03%. 

Nếu tăng thuế theo phương án 1 nhưng Chính phủ lại dùng tiền này để chi thường xuyên thay vì đầu tư như 2 phương án trên, thu NSNN sẽ tăng thêm 4,5% nhưng chi tiêu Chính phủ sẽ tăng thêm gần 7%. Tổng đầu tư toàn xã hội chỉ tăng thêm 0,5%. Tổng thu nhập và tổng chi tiêu của hộ gia đình sẽ giảm bớt đi hơn 0,9% (giống như kết quả của phương án 1). Do đó, sản lượng thực của nền kinh tế bị giảm bớt đi 0,13%. 

Không bày tỏ việc nghiêng về phương án nào, TS Nguyễn Đức Thành, Viện trưởng VERP cho rằng, Nhà nước cần cân nhắc việc điều chỉnh thuế VAT trong thời gian tới, vì đây là việc đánh đổi giữa tăng ngân sách với tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo của Việt Nam.

Ông Thành cũng lưu ý, vấn đề lớn hơn là chi như thế nào với nguồn tăng thuế. “Nguồn thu từ tăng thuế phải sử dụng sinh lời cho nền kinh tế, cho đầu tư hạ tầng, làm người dân phát triển tốt hơn thì tăng thuế mới ý nghĩa…”, ông Thành nhấn mạnh.

Trong báo cáo công bố, nhóm nghiên cứu bày tỏ quan điểm không đồng tình với đề xuất tăng thuế của Bộ Tài chính đã đưa ra, nhất là tiền thuế tăng thêm lại được Chính phủ đưa vào chi thường xuyên mà không chi đầu tư phát triển, điều này sẽ làm cho sản lượng thực của nền kinh tế giảm.

Trong trường hợp Chính phủ vẫn cần phải tăng thuế để bù đắp cho thâm hụt và giảm nợ công, nhóm nghiên cứu đề xuất, Chính phủ nên nghĩ đến việc cải cách lại các loại thuế tài sản. Vì hiện nay, tỷ trọng của loại thuế này trong tổng số thu thuế còn quá khiêm tốn. Thêm vào đó, tỷ trọng thuế tiêu dùng trong tổng số thu thuế đã ở mức trên 60%, tăng thêm suất bất cứ một loại thuế tiêu dùng nào cũng sẽ làm gánh nặng thuế của nhóm người có thu nhập thấp đã nặng thì càng thêm nặng. 

Nhóm nghiên cứu cũng lưu ý, các đề xuất tăng thuế gần đây luôn bị công luận phản đối rất mạnh. Do đó, trước khi tăng thuế Chính phủ phải thuyết phục được người dân về tính hợp lý của các khoản chi tiêu Chính phủ. Minh bạch và trách nhiệm giải trình trong thu - chi ngân sách cần phải được nâng cao hơn và theo kịp với chuẩn mực quốc tế trước khi đưa ra các đề xuất tăng thuế. 

Thanh Thanh

Ý kiến bạn đọc

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Cùng chuyên mục

Mách bạn cách nhận biết đồng hồ đeo tay chính hãng

Mách bạn cách nhận biết đồng hồ đeo tay chính hãng

(PLVN) - Sở hữu được một chiếc đồng hồ không khó, nhưng không phải ai cũng chắc chắn mình mua được đồng hồ chính hãng nếu không có đủ hiểu biết cũng như không tìm được một địa chỉ uy tín thật sự. Để hạn chế rủi ro, bài chia sẻ dưới đây xin mách bạn một số cách nhận biết đồng hồ đeo tay chính hãng vô cùng hữu ích.

Đọc thêm

Thời tiết cả nước dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5

Thời tiết cả nước dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5
(PLVN) - Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ khả năng mưa dông nhiều vào ngày đầu và ngày cuối kỳ nghỉ lễ, những ngày còn lại nắng nóng diện rộng. Trung và Nam Trung bộ nền nhiệt cơ bản vẫn cao. Nam bộ nhiệt độ phổ biến 34 - 36 độ C, mưa dông vào chiều, chiều tối...

Bộ trưởng Lê Thành Long giải đáp nhiều vấn đề cử tri Minh Hòa quan tâm

Bộ trưởng Lê Thành Long giải đáp nhiều vấn đề cử tri Minh Hòa quan tâm
(PLVN) - Chiều 25/4, Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long; Bà Nguyễn Thị Kim Bé - Tỉnh ủy viên, Phó Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội; Ông Trần Văn Huynh - Chánh phối sư, Trưởng ban thường trực, Hội thánh Cao Đài Bạch y tỉnh (ĐBQH) đơn vị số 2 tỉnh Kiên Giang đã có buổi tiếp xúc, lắng nghe các kiến nghị, nguyện vọng của cử tri trước Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XIV tại xã Minh Hòa (huyện Châu Thành, tỉnh Kiên Giang). 

Hà Đông (Hà Nội): Dự án bị chậm vì sự hiểu nhầm về một con đường trong dự án

Hà Đông (Hà Nội): Dự án bị chậm vì sự hiểu nhầm về một con đường trong dự án
(PLVN) - Thời gian gần đây một số công dân Bắc Lãm 8, Bắc Lãm 9, phường Phú Lương, quận Hà Đông tự ý đứng ra kêu gọi quyên góp tiền và thi công, làm đường giao thông trong quy hoạch thuộc Dự án Khu đô thị Thanh Hà - Cienco 5 (Dự án). Thực tế con đường cư dân lấn chiếm đã thuộc về Dự án và người dân vẫn có đường đi lại.

Nghĩa Xuân, xã điển hình trong phát triển kinh tế ở Nghệ An

Nghĩa Xuân, xã điển hình trong phát triển kinh tế ở Nghệ An
(PLVN) - Là một trong những xã về đích nông thôn mới sớm của huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An, nhưng Nghĩa Xuân vẫn không ngừng nỗ lực trong phát triển kinh tế xã hội. Được thiên nhiên ưu đãi về thổ nhưỡng, giao thông thuận lợi, Nghĩa Xuân đang từng ngày phát huy những thế mạnh của mình.

Hội nghị tập huấn nghiệp vụ phổ biến pháp luật khu vực phía Nam

Hội nghị tập huấn nghiệp vụ phổ biến pháp luật khu vực phía Nam
(PLVN) - Ngày 22-23/4/2019, tại thành phố Sóc Trăng, Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật, Bộ Tư pháp phối hợp với Sở Tư pháp tỉnh Sóc Trăng tổ chức Hội nghị tập huấn nghiệp vụ phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL); hoà giải ở cơ sở; xây dựng xã, phường, thị trấn đạt chuẩn tiếp cận pháp luật.

Ngày mai miền Bắc có nơi trên 40 độ C, Hà Nội đề phòng mưa dông

Ngày mai miền Bắc có nơi trên 40 độ C, Hà Nội đề phòng mưa dông
Khu Tây Bắc Bắc Bộ, vùng núi Bắc và Trung Trung Bộ ngày mai có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 38-39 độ C, có nơi trên 40 độ C. Hà Nội có lúc có mưa rào và dông, trong mưa dông có khả năng xảy ra gió giật mạnh, nhiệt độ cao nhất phổ biến 32-35 độ C.

Lần đầu tiên tại Việt Nam, thẻ tín dụng miễn lãi trọn đời

Lần đầu tiên tại Việt Nam, thẻ tín dụng miễn lãi trọn đời
(PLVN) - Hôm nay 25/04, Ngân hàng TMCP Quốc tế (VIB) đã chính thức ra mắt dòng thẻ tín dụng VIB Zero Interest Rate - miễn lãi trọn đời cho mọi giao dịch chi tiêu thẻ. Đây là lần đầu tiên tại Việt Nam, chính sách miễn lãi được áp dụng dài hạn suốt thời gian hiệu lực 05 năm của thẻ tín dụng, thay vì chỉ từ 45 ngày đến 60 ngày như thường thấy trên thị trường.
Tổng cục Hải Quan: Buôn bán ma túy nay được tính bằng tấn

Tổng cục Hải Quan: Buôn bán ma túy nay được tính bằng tấn

(PLVN) - Ngày 25/4, Văn phòng Thường trực Ban chỉ đạo 389 Quốc gia đã tổ chức họp báo chuyên đề thông tin về kết quả chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả Quý I năm 2019 và giải pháp trọng tâm thời gian tới với sự chủ trì của Chánh Văn phòng Thường trực BCĐ 389 Đàm Thanh Thế.

Mở đợt cao điểm thi hành án Thi hành án dân sự

Mở đợt cao điểm thi hành án Thi hành án dân sự
(PLVN) - Tổng cục Thi hành án dân sự vừa ban hành kế hoạch phát động phong trào thi đua cao điểm thi hành án dân sự, theo dõi thi hành án hành chính lập thành tích chào mừng kỷ niệm 73 năm ngày Truyền thống Thi hành án dân sự  (19/7/1946 -19/7/2019). 

Tuyên Quang sơ kết công tác Thi hành án dân sự 6 tháng đầu năm

Tuyên Quang sơ kết công tác Thi hành án dân sự 6 tháng đầu năm
(PLVN) - Cục Thi hành án dân sự tỉnh Tuyên Quang vừa tổ chức Hội nghị sơ kết công tác Thi hành án dân sự, hành chính 6 tháng đầu năm, triển khai phương hướng nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2019.  Đồng chí Nguyễn Tuyên - Cục trưởng và các đồng chí Phó Cục trưởng Nguyễn Văn Quế, Hứa Đức Hạnh chủ trì hội nghị.

Cà Mau cần xử nghiêm đối tượng cầm đầu các học viên trốn trại

Cà Mau cần xử nghiêm đối tượng cầm đầu các học viên trốn trại
(PLVN) - Đó là một trong những giải pháp được ông Đào Ngọc Dung, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ Trưởng Bộ LĐ, TB&XH đề cập trong buổi làm việc với tỉnh Cà Mau về tình hình thực hiện công tác lao động – người có công và xã hội; công tác phòng, chống AIDS, tệ nạn ma túy, mại dâm ngày 24/4. 
Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn Nam Quốc Phương

Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn Nam Quốc Phương

(PLVN) - Mỗi năm toàn quốc xảy ra hàng triệu các sự kiện tranh chấp, ở tất cả các lĩnh vực Hình sự như: tai nạn giao thông, thương tích, hủy hoại tài sản,…vv. Dân sự như: tranh chấp thừa kế, tranh chấp hợp đồng, tranh chấp đất đai,..vv. Thương mại như: hợp đồng tín dụng, hợp đồng xuất khẩu,…vv. Hôn nhân như: chia tài sản chung, ly hôn với người nước ngoài….

Techcombank: Chúng tôi muốn lan tỏa ước mơ với tinh thần thép từ Ironman

Techcombank: Chúng tôi muốn lan tỏa ước mơ với tinh thần thép từ Ironman
(PLVN) - “Trên con đường thành công không có dấu chân của kẻ lười biếng” mà luôn trải đầy dấu ấn của sự kiên định vượt khó. Thực tế ấy được chứng minh không chỉ trên các đường đua thể thao khắc nghiệt như Techcombank Ironman 70.3 Việt Nam, mà còn qua những con người kiên định với ước mơ để không ngừng nỗ lực cho sự trưởng thành, vượt trội hơn chính mình. Đó là điều mà Techcombank đã mang đến cho cộng đồng trong việc đồng hành cùng giải thể thao đỉnh cao này.

Chuyện “tầm sư học đạo” ở EVNNPC

Chuyện “tầm sư học đạo” ở EVNNPC
(PLVN) - Những người thầy giỏi, những bài học về quản trị doanh nghiệp hay đã và đang “thổi bùng” lên tinh thần học tập để thay đổi và lớn mạnh tại một doanh nghiệp Nhà nước từ lâu vốn đã được coi là lớn trong mắt giới Công Thương.

31.1°C

Hà Nội

SJC Hà Nội

Mua vào 36.520

Bán ra 36.520

VNIndex

3.41 0.37%